GIỮ MÙI SÔNG CHO PHỐ MỚI

 

GIỮ MÙI SÔNG CHO PHỐ MỚI

 

Chiều Yên Mỹ, nắng nghiêng vàng bến vắng,

Người lặng nhìn con nước đỏ đầy vơi.

Để chân phố chạm miền rêu cỏ cũ,

Nghe đất quê thao thức phía chân trời.

 

Mảnh đất ấy bao mùa trôi giữ nước,

Dấu tiền nhân còn đọng giữa tre làng.

Nhịp cầu mới nối đôi bờ mong đợi,

Dẫn phù sa về vỗ nhịp sang ngang.

 

Chẳng muốn níu riêng một miền ký ức,

Chỉ mong đời góp dáng vẻ quê hương.

Phố mới dựng dưới hàng cây bóng mát,

Vẫn thơm thầm mùi đất những đêm sương.

 

Mái đình cũ còn nghiêng chiều khói bếp,

Hàng cau gầy còn giữ tiếng ru trưa.

Đô thị lớn giữa tầng cao rộng mở,

Vẫn giữ nguyên làn gió mát ngày xưa.

 

Mong bàn tay dựng phố còn thơm đất,

Biết cúi mình nâng một nhánh cây xanh.

Yên Mỹ dẫu giữa dòng đời đổi mới,

Vẫn dịu dàng như một giấc sông lành.

 

Mai đường lớn đón người qua bến cũ,

Sông Nhị Hà chở cả bóng chiều sâu.

Làng Yên Mỹ hóa thân thành phố thị,

Để người về... còn chạm được mùi ngâu.

 

(Quang Đặng - YM, 26.5.2026)

 

Yên Mỹ và Những Ngã Rẽ Phù Sa

Chiều buông dịu nhẹ trên triền đê Yên Mỹ. Nắng muộn trải một lớp lụa mỏng lên mặt sông Hồng, nơi dòng phù sa vẫn cần mẫn chắt chiu, lặng lẽ chở che qua bao mùa nước đầy vơi. Gió sông mang theo mùi đất quen thuộc – thứ hương vị đã gắn bó với đời sống bao thế hệ ven bờ, bình dị mà bền bỉ như chính nhịp sống nơi đây.

Dòng sông vẫn miệt mài trôi. Không vội vàng, không ngắt quãng. Như một mạch sống âm thầm nuôi dưỡng đôi bờ qua năm tháng.

Trên con đê ấy, thầy Sáng bước chậm. Mái tóc bạc phơ khẽ rung trong gió chiều. Ông vẫn giữ thói quen dừng lại mỗi khi nhìn ra sông, như một cách lắng nghe nhịp điệu của thiên nhiên và những trầm tích ký ức.

Đi bên cạnh ông là Minh – người học trò cũ, nay đã trưởng thành. Những năm tháng bôn ba giúp anh có thêm trải nghiệm, và cũng khiến anh nhìn quê hương bằng một sự lắng lại khác trước – rõ hơn, sâu hơn, và đầy suy tư về những gì đang định hình trong tương lai.

Hai thầy trò đi trong tĩnh lặng. Chỉ có tiếng gió và tiếng nước vỗ nhẹ vào chân đê, tạo thành một nhịp điệu riêng của vùng ven sông.

Khi ngang qua cổng đình làng, thầy Sáng dừng lại. Những hàng tre già nghiêng mình, như người canh giữ những linh hồn cũ. Ông nói chậm rãi, ánh nhìn dừng nơi hoàng hôn đang tan dần trên mặt nước:

“Dòng sông rồi sẽ khoác lên một diện mạo khác – đó là quy luật của thời gian. Nhưng nếu muốn sự đổi thay ấy vẫn giữ được hơi ấm quê hương, thì phải như thân cây lớn: càng vươn cành nhánh đón nắng phương xa, thì bộ rễ lại càng phải bám chặt hơn vào lòng đất cũ.”

Minh lắng nghe, lòng dậy lên những con sóng nhỏ. Trong anh là sự đan xen giữa tư duy quy hoạch hiện đại và nỗi niềm của một người con không muốn đánh mất những buổi chiều gió lộng trên bãi bồi.

Anh chia sẻ:

“Ở nhiều đô thị ven sông, người ta biến dòng nước thành trái tim của đời sống thay vì chỉ xem đó là một đường phân cách tự nhiên. Dòng sông khi ấy không còn đứng ngoài quy hoạch, mà trở thành sợi dây kết nối bền chặt giữa con người với thiên nhiên và văn hóa bản địa.”

Những thành phố ven sông trên thế giới đều có một điểm chung: Khi quy hoạch hài hòa, dòng sông không còn là giới hạn không gian, mà trở thành trục cảnh quan chủ đạo – nơi văn hóa, lịch sử và nhịp sống hiện đại cùng hòa nhịp. Tất nhiên, mỗi vùng đất lại chọn cho mình một lối đi riêng, một “tâm hồn” riêng không thể trộn lẫn.

Thầy Sáng khẽ gật đầu:

“Điều quan trọng không chỉ là tạo ra những không gian mới, mà là để những giá trị cũ có thể tiếp tục sống trong hình hài mới. Khi đó, phát triển và gìn giữ không còn đứng ở hai phía, mà cùng nằm trong một dòng chảy.”

Hoàng hôn dần buông. Ánh sáng cuối ngày phản chiếu trên những gợn nước nhỏ, tạo nên một không gian yên bình. Dòng sông vẫn chảy, như một phần không thể tách rời của đời sống nơi đây.

Minh đứng lặng một lúc lâu.

Trong anh là hình dung về một Yên Mỹ đang chuyển mình – nơi hạ tầng, cảnh quan và đời sống cộng đồng dần được định hình theo hướng hài hòa hơn giữa con người và thiên nhiên.

Đêm xuống nhẹ.

Những ánh đèn đầu tiên dọc bờ sông bắt đầu sáng lên, phản chiếu như những điểm sáng nhỏ của một đô thị đang dần hình thành.

Thầy Sáng và Minh đứng lại bên triền đê, lặng nhìn sự vận động tự nhiên của vùng đất đang đổi thay.

Dòng sông vẫn chảy.

Và trong mạch nguồn ấy, ký ức, hiện tại và tương lai không tách rời, mà lặng lẽ đan vào nhau – như một tiến trình tự nhiên của đời sống.

Yên Mỹ trong khoảnh khắc ấy hiện lên không phải như một điểm đến, mà là một hành trình – nơi con người học cách bước cùng thời đại, nhưng vẫn mang theo bên mình mùi phù sa nguyên bản của những ngày đã cũ.

(Quang Đặng - Yên Mỹ, ngôi làng nhỏ bên dòng phù sa, 25.5.2026)

HỒNG HÀ ĐÊM MÙA HẠ

 

   Những ngày hạ về, triền đê Yên Mỹ không chỉ rộn tiếng gió, mà còn vọng lên những thanh âm thao thức của một miền quê đang chuyển mình. Trước đổi thay của quy hoạch, lòng người như dòng Hồng Hà - vừa cuộn chảy khát vọng, vừa đau đáu nỗi niềm giữ lấy hồn đất, tình quê.

   Trong đêm lặng bên sông, chạm vào lớp lớp phù sa của ký ức, tôi viết "Hồng Hà đêm mùa hạ" như một lời tự sự. Không chỉ là nén tâm nhang gửi người đã khuất, đó còn là trăn trở về cách để nhịp thở văn minh không làm đứt mạch nguồn xưa cũ. 

    Tôi tin, mọi cuộc kiến tạo bền vững đều phải bắt đầu từ sự đồng thuận và lấy tình người làm gốc. Để sau những chuyển dịch, điều còn lại không chỉ là những khối bê tông vô cảm, mà còn là hơi ấm nếp nhà, là linh hồn làng cổ vẫn nguyên lành trong nhịp sống tương lai.

HỒNG HÀ ĐÊM MÙA HẠ

 

Đêm mùa hạ, gió triền đê lồng lộng,

Sóng vỗ bờ, con nước quyện phù sa.

Hồng Hà ơi, dòng miên man bến bãi,

Từ ngàn xưa, hồn đất đượm tình cha!

 

Năm bốn tám, mái tranh nghèo bốc cháy,

Dưới hầm sâu, vẫn thắp sáng niềm tin.

Năm năm mươi, bỏ lại đời trai trẻ,

Máu hồng tươi nhuộm đỏ ánh bình minh.

 

Dòng sông này ghi dấu hồn tiên tổ,

Mười bốn tháng Sáu, lệ rơi nhạt nhòa.

Nay nối nghiệp, đời sau cùng vun xới,

Giữ nguyên lành mảnh đất của ông cha.

 

Dấu chân cũ còn in bờ cát trắng,

Rặng tre xưa che chở những gian truân.

Máu thịt đó hóa vào dòng nước chảy,

Dệt bình yên qua năm tháng xoay vần!

 

Đêm tĩnh lặng, nghe quê mình trở nhịp,

Nỗi niềm riêng quyện sóng nước sông sâu.

Đất cố hương neo giữ chân người ở,

Gửi thâm tình trong rạng rỡ mai sau.

 

Vùng phù sa, mãi là miền bãi mật.

Phố thị vươn cao, kiêu hãnh dáng hình.

Mong nếp cũ vẫn yên nơi đất tổ,

Làng cổ trăm năm, trĩu nặng ân tình.

 

Người kiến tạo, hãy lắng nghe tiếng đất,

Giữ nếp xưa trong nhịp thở văn minh.

Kẻo tiếng ru chìm giữa miền phố mới,

Kẻo bê tông trơ hóa những ân tình.

 

Dẫu biến thiên, tình người còn ở lại,

Vẹn một niềm tin giữa những bể dâu.

Đất nở hoa từ lòng dân đồng thuận,

Để Hồng Hà mãi vỗ khúc ngàn sau!

 

 (Quang Đặng - YM, 22.05.2026)

 

Thả Chữ Cùng Mây

 

Thả Chữ Cùng Mây 

Gửi lòng theo cánh mây bay,
Thả đôi nét mực xuống ngày bình yên.
Đi qua mấy độ truân chuyên,
Ngoảnh nhìn mới thấy ưu phiền hóa không.

Một thời tóc mướt trăng lồng,
Nửa đời sương gió gánh gồng gian nan.
Dẫu qua vạn dặm đèo ngàn,
Về đây nhặt lấy chút an nhiên lòng.

Mặc cho nước chảy xuôi dòng,
Tâm như bóng nguyệt giữa lòng hồ thu.
Sớm mai nắng đọng sương ru,
Pha bình trà ấm, tiếng cu gọi ngày.

Chẳng còn mải miết mê say,
Hào quang danh lợi tựa mây cuối trời.
Giờ đây góc nhỏ thảnh thơi,
An nhiên tự tại giữa đời thong dong.

Mây trôi chẳng bận đục trong,
Chữ rơi xuống giấy hóa dòng thơ ngân.
Thanh tao một cõi phù vân,
Tạ ơn tạo hóa ân cần tháng năm. 

(Quang Đặng – Thả chữ ven sông 2026)

Chở Đầy Trăng Sao

  

Chở Đầy Trăng Sao

 

Ngày mai rồi cũng già đi,

Thời gian như cánh chim di cuối trời.

Ngoảnh nhìn ngỡ mới đôi mươi,

Cánh hoa giông bão chẳng rơi nụ cười.

 

Tuổi năm mươi, vẫn xanh tươi,

Trời Âu, đất Úc một thời viễn phương.

Bảng đen phấn trắng, tình thương,

Chữ nghề, chữ nghĩa, vấn vương lòng người.

 

Sinh, lão, bệnh, tử... sự đời,

Thì thôi buông xả, thảnh thơi nhẹ nhàng.

Được thua mây nổi, khói tan,

Sống vui, sống khỏe, bình an mỗi ngày.

 

Trao nhau tình nghĩa đong đầy,

Tiếng yêu gửi lại chốn này thiết tha.

Thắp lòng thành ánh sao xa,

Để đời huyền diệu nở hoa đón chào.

 

Làm người trân quý biết bao,

Tạ ơn trời đất gửi trao kiếp này.

Ngày ngày trà nóng cùng mây,

Đêm về thả chữ, chở đầy trăng sao.

 

(Quang Đặng – YM, 22.05.2026)

Gieo Thơ Vào Đời

 

Gieo Thơ Vào Đời

 (Tặng em Trang nhân ngày sinh thần 20/5/2026)

Hạ sang rực rỡ nắng vàng,

Thả vần thơ thắm Thu Trang dịu hiền.

Thanh xuân nối nhịp nhân duyên,

Hương tri thức tỏa ngát miền bình an.

 

Một thời đèn sách gian nan,

ULIS ghi dấu bảng vàng thủ khoa.

Bao năm bền chí vượt qua,

Ươm mầm học thuật nở hoa giữa đời.

 

Hoàng Long bến hẹn phất cờ,

Chở bao khát vọng cập bờ tương lai.

Con thuyền tri thức miệt mài,

Mang theo tâm huyết nối dài ước mơ.

 

Hôm nay trọng trách đón chờ,

Sứ mệnh Hiệu trưởng gieo thơ vào đời.

Kỷ cương mở lối xa khơi,

Ngoại ngữ kết nhịp phương trời Á Âu.

 

Anh - Trung - Hàn - Nhật bắc cầu,

STEM lan ánh nhiệm màu ngày mai.

Dạy người nghị lực vươn vai,

Hội nhập thế giới rộng dài lối đi.

 

Dẫu cho sóng cả quản chi,

Tâm trong dẫn lối, nghĩ suy vững vàng.

Chúc em đường rộng thênh thang,

Hoàng Long cất cánh, Đào Trang rạng đời!

(Quang Đặng - Yên Mỹ ven sông Hồng, 20.05.2026)

Thung Lũng Tình Đời

 

    Sau những dặm dài ngược xuôi phố thị, nếm đủ ngọt bùi lẫn nhọc nhằn, người ta bỗng thèm một quãng lặng để được thở nhẹ giữa đất trời. Tôi sinh ra từ bờ bãi Yên Mỹ trầm mặc, lớn lên cùng mùi bùn non và tiếng gió sông miên man thổi dọc tuổi thơ. Cái chất quê mộc mạc ấy tưởng đã lùi xa sau mấy mươi năm gắn bó với bảng đen phấn trắng, mang tiếng Anh gieo giữa chốn đèn hoa, nhưng hóa ra vẫn âm thầm chảy sâu trong máu thịt. Để rồi có lúc chợt tự hỏi: mai này khi rời bục giảng, đâu sẽ là chốn bình yên cho riêng tâm hồn mình?

    Như một cái duyên trời định, tôi gặp Sài Khao — bản nhỏ bảng lảng sương mây của xã Mai Hạ, vùng đất Phú Thọ bao dung và nặng nghĩa. Giữa ngàn thông trập trùng, nếp nhà sàn đơn sơ mang tên Mộc lặng lẽ nép mình dưới chân núi, trông ra những dải ruộng bậc thang vàng óng mùa lúa chín. Tại đây, chỉ cần mở cửa là chạm mặt bình minh trong veo, nghe nắng thơm trên lá và tiếng chim reo gọi ngày mới. Dưới mái nhà này, tôi học lại cách sống bình dị: ngày ngày cuốc đất trồng hoa, chăm đàn gà nhỏ, thong dong nhấp chén trà thơm bên vài nước cờ cùng bạn già tri kỷ.

    “Thung Lũng Tình Đời” không đơn thuần là câu chuyện về một nếp nhà sàn giữa non ngàn mây núi. Đó là tiếng lòng của một người đã bước qua dâu bể, chọn buông nhẹ bon chen để sống chậm và sống đủ. Bài thơ chính là khúc tự tình chân mộc, là niềm vui bình lặng của một tâm hồn đã tìm thấy bến neo đậu an nhiên cho phần đời còn lại...

Thung Lũng Tình Đời

 

Bảng đen gác lại thảnh thơi,

Tiếng Anh gửi lại vùng trời xa xôi,

Rời xa phố thị sáng ngời,

Ta về thung lũng tìm nơi an lòng.

 

Sài Khao lảng bảng sương trong,

Đồi non uốn lượn ngàn thông trập trùng.

Mai Hạ xanh ngát một vùng,

Đất quê Phú Thọ bao dung đón về.

 

Nhà sàn nép dưới sơn khê,

Ruộng bậc thang uốn bốn bề vàng ươm.

Bình minh rải nắng thơm hương,

Tiếng chim ca hót, yêu thương đậm đà.

 

Ngày ngày cuốc đất trồng hoa,

Nuôi đàn gà nhỏ, chan hòa niềm vui.

Cún con quấn quýt tới lui,

Muộn phiền, lo lắng cũng lùi xa hơn.

 

Bạn già, bánh đậu, trà thơm,

Dưa cà muối mặn, sớm hôm nhẹ lòng.

Cờ tiên dạo nước thong dong,

Nghĩa tình bản nhỏ, ấm lòng thủy chung.

 

Cùng mây tự tại ung dung,

Rũ toan tính lại về vùng an nhiên.

Mai Châu dạo bước cõi tiên,

Tâm hồn rộng mở, bình yên một đời.

(Quang Đặng - YM, 20.05.2026)

Hồn Sông Khát Vọng

 

Có những chiều bên Sông Hồng, nhìn dòng nước mang phù sa lặng lẽ trôi, tôi nghĩ về quê hương, về những mái nhà, những phận người và những điều tử tế bình dị đã bồi đắp nên đất nước qua bao thế hệ.

Hồn Sông Khát Vọng được viết từ một chiều như thế.

Hồn Sông Khát Vọng

Ba Đình mở một chân trời,
Lời Người còn vọng giữa đời hôm nay.
Bước chân muôn nẻo về đây,
Gặp nhau tay nắm bàn tay một nhà.

Qua bao năm tháng phong ba,
Giữ câu nhân nghĩa đường xa chẳng rời.
Bàn chân lấm đất một thời,
Nắng mưa chẳng đổi nụ cười sáng trong.

Thương nhau giữ bếp lửa hồng,
Đôi lời thăm hỏi ấm lòng người xa.
Đèn lên sau mỗi cửa nhà,
Đường dài từ ngõ vươn xa đôi bờ.

Sông Hồng chở nặng ước mơ,
Nhịp cầu in bóng, phố chờ ban mai.
Bãi bồi thức giấc vươn vai,
Cánh buồm no gió đường dài ra khơi.

Cháu con đi khắp phương trời,
Mang theo dáng đứng bao đời cha ông.
Mỗi người giữ một núi sông,
Từng điều tử tế như dòng phù sa.

Quê hương từ những mái nhà,
Gần xa chung nhịp, giao hòa muôn nơi.
Hồn quê đi suốt một đời,
Dòng sông còn chảy trong người mai sau.

Chiều ven sông quê, 20.5.2026

Quang Đặng

 

Muôn Đời Ngát Hương Sen

 

Muôn Đời Ngát Hương Sen

 

Tháng Năm rực rỡ nắng vàng,

Hồn thơ con lại hướng vầng thái dương.

Bác đi từ thuở ly hương,

Tìm đường cứu nước, dặm trường quản chi.

 

Năm châu bốn biển chân đi,

Áo nâu túi vải, sá gì gian lao.

Dép cao su lấm bùn ao,

Chông gai vững bước, cờ sao sáng ngời.

 

Chiến khu vằng vặc giữa trời,

Trăng lồng cổ thụ, dáng ngời hoa bay.

Bác còn lo nghĩ đêm ngày,

Nặng trĩu việc nước, chưa khuây giấc nồng.

 

Nơi ngục trung vẫn sáng lòng,

Ngắm trăng qua cửa mà trông ngày về.

Một đời nặng một lời thề,

Vì dân vì nước, chẳng nề hy sinh.

 

Triệu lòng dân Việt tôn vinh,

Ai ai cũng kính, anh linh Cha già.

Ơn Người rộng lớn bao la,

Rộng hơn sông núi, sâu xa biển trời.

 

Nén hương thành kính ngàn đời,

Bác tuy yên giấc, vẫn thời trông theo.

Chúc Người vui cõi mây đèo,

Mà như sống mãi, chống chèo nước non.

 

Sông dài biển rộng vẹn tròn,

Hình bóng của Bác sắt son trong lòng.

Hương đầm lan tỏa bừng đông,

Kính dâng lên Bác sen hồng ngát hương!

 

(Quang Đặng - KAA - HUBT, 19/05/2026)

DÒNG SÔNG THI CA

 

Có những buổi chiều khép lại trang giáo án, tôi một mình đối diện với triền đê sông Hồng lộng gió. Nhìn dòng nước đỏ nặng phù sa miệt mài chảy, lòng tôi chợt gợn lên niềm hoài cảm: Liệu trước những đổi thay của thời cuộc, dòng sông thực tại có còn giữ trọn nét duyên dáng nguyên bản của ngày xưa?

Giữa khoảng lặng suy tư ấy, một mối duyên lành gõ cửa khi tôi tình cờ đọc được dòng tin nhắn của thầy Trần Anh Thơ trong nhóm Zalo CLB Văn Thơ HUBT:

“Trăm năm tuyết trắng mùa đông

Pushkin còn đó như dòng sông thơ”.

Hai câu thơ hiện diện giữa mùa hè Hà Nội chợt đánh thức trong tôi một giao cảm diệu kỳ. Dòng sông hữu hình có thể đổi dòng, nhưng dòng sông thi ca của Aleksandr Pushkin thì vĩnh viễn vẹn nguyên, kiêu hãnh chảy qua mọi băng giá thời gian.

Càng kỳ lạ hơn khi vũ trụ dường như đã sắp đặt một sợi dây liên kết vô hình vượt qua hai thế kỷ: “Mặt trời thi ca Nga” chào đời ngày 06/06/1799, và dẫu cách biệt trăm năm, tôi cũng được đón ngày sinh vào đúng khoảnh khắc này của đất trời. Sự tương phùng định mệnh ấy phải chăng chính là tiếng gọi từ quá khứ, thúc giục tôi viết nên bài thơ này?

Từ bến thực sông Hồng, nương theo cánh buồm hoài niệm, tôi xin kính dâng nén tâm hương đồng điệu này lên Người – bậc đại thi hào của xứ sở Bạch Dương. 

 

Dòng Sông Thi Ca

(Aleksandr Sergeyevich Pushkin: 6/6/1799 - 10/2/1837)

 

Trăm năm tuyết trắng mùa đông,

Pushkin còn đó như dòng sông thơ.

Nước Nga một thuở mộng mơ,

Chở che tiếng mẹ, bến bờ ca dao.

 

Hành trình qua những gian lao,

Lệnh đày viễn xứ, nghẹn ngào tuyết sương.

Vì danh dự, chẳng nhún nhường,

Ngã xuống trên tuyết, mở đường tương lai.

 

Nước xanh gửi cánh thuyền ai,

Tình yêu tinh khiết như đài trăng trong.

Thủy chung son sắt một lòng,

Dẫu tình xa cách, bão bùng chẳng phai.

 

Cuộn trào thác dữ dặm dài,

Ngợi ca công lý, miệt mài tự do.

Cánh chim đại úy bên bờ,

Vượt qua dông bão, cập bờ vẻ vang.

 

Uy nghiêm tượng đá cung vàng,

Ngựa đồng tung vó, rộn ràng Petersburg.

Sông trôi qua mọi vết thương,

Lắng phù sa lại dọc đường dân gian.

 

Bao nhiêu con chữ nồng nàn,

Là bấy nhiêu giọt lệ tràn tình thương.

Thấm vào lòng đất quê hương,

Khơi nguồn mạch sống, mở đường ngày mai.

 

Đài bia không khắc bằng tay,

Mà bằng câu hát tháng ngày ngân vang.

Sông thơ chảy mãi mênh mang,

Ngàn năm sóng vỗ... mơ màng hồn ai.

 

(Quang Đặng – Bên bến thực sông Hồng, Yên Mỹ, 06.06.2026) 

Vọng bái bậc tiền nhân khi chạm ngưỡng tuổi tri thiên mệnh.