BA MƯƠI NĂM
BÓNG THẦY TRONG GIỌT NẮNG MÙA HẠ
Tác giả: Đặng Đức Quang
Giảng viên Khoa Tiếng Anh A – HUBT
Chiều tháng Sáu. Nắng đổ vàng lên tầng bảy
nhà A, nghiêng qua ô cửa lớp học rồi trải những vệt sáng dài lên hành lang đã
mòn dấu chân bao thế hệ. Dưới sân trường, cờ hoa rực rỡ chào đón tuổi ba mươi.
Tiếng cười nói của sinh viên hòa quyện cùng tiếng ve râm ran ngày hạ, vẽ nên
một bức tranh náo nức, tràn đầy sức sống.
Thế nhưng, giữa những thanh âm rộn ràng ấy,
lòng tôi bất giác chùng xuống một khoảng lặng. Tôi ngồi một mình, nhìn về phía
khoảng sân quen thuộc. Trong vệt nắng chiều đang nghiêng dần trên những tán
cây, hình ảnh Giáo sư Trần Phương – người đã dành cả cuộc đời, cả tâm lực để
kiến tạo nên mái trường này – bỗng ùa về rõ nét, trang nghiêm như một thước
phim noir hoài niệm.
Ba mươi năm. Một
hành trình. Với đời người, đó là một chặng đường đủ dài để chiêm nghiệm bao
biến thiên của cuộc sống. Với HUBT, đó là vạn ngày thầm lặng, từ những viên
gạch đầu tiên trên bãi đất hoang sơ đến một cơ ngơi khang trang, nơi hàng vạn
tri thức đã được ươm mầm và tỏa đi khắp mọi miền Tổ quốc. Phía sau sự lộng lẫy,
lớn mạnh của hiện tại là bóng dáng một con người đã lặng lẽ gieo hạt, lặng lẽ
vun trồng, và bền bỉ giữ lửa suốt một đời hành đạo.
Hôm nay, trường đã
trưởng thành. Những giảng đường sáng đèn mỗi tối, những đề án nghiên cứu nối
tiếp hình thành, và những thế hệ sinh viên vẫn ngày ngày miệt mài bên trang
sách, mang theo khát vọng đổi đời bằng tri thức. Chỉ có Thầy là không còn hiện
diện bằng hình hài thân thuộc. Nhưng lạ thay, càng xa Thầy, chúng tôi lại càng
cảm nhận rõ sự hiện diện ấy trong từng hơi thở của mái trường này. Thầy ở trong
màu xanh ngát của hàng cây sân trường, trong từng trang giáo án miệt mài, trong
nhịp bước chân của những người trẻ đi tìm tương lai, và trong cả những giá trị
nhân văn cao cả mà Thầy đã dành trọn đời mình để gìn giữ.
Tôi thuộc thế hệ
giảng viên đi sau, chưa có nhiều cơ hội được gần Thầy như các bậc tiền bối.
Nhưng qua những câu chuyện kể, qua những lần gặp gỡ đầu xuân, hình ảnh Thầy vẫn
hiện lên vẹn nguyên: giản dị mà vĩ đại. Mỗi khi nghĩ về Thầy, lòng tôi lại ngân
lên câu thơ của cô Trần Thị Minh Châu: “Tóc sương mà dạ sáng trong”. Phải chăng, đó là nét
vẽ thanh tao nhất, phác họa trọn vẹn chân dung của một nhân cách lớn.
Thầy chưa bao giờ
coi giáo dục là một cuộc kinh doanh tri thức. Với Thầy, giáo dục là sự khai mở,
là gieo niềm tin, là đánh thức khát vọng và trao cho mỗi người trẻ cơ hội để
thay đổi số phận bằng chính nghị lực của mình. Những câu chuyện về phong bao lì
xì giản dị Thầy gửi tới từng khoa, từng cán bộ ngày xuân – một cử chỉ nhỏ nhưng
chứa đựng sức nặng của sự tôn trọng và tình yêu thương – đã dạy cho chúng tôi
hiểu thế nào là văn hóa của người đứng đầu. Thầy không chỉ xây trường; Thầy
kiến tạo một môi trường nhân văn, nơi tri thức luôn song hành cùng nhân cách,
và chữ Tâm được đặt ngang hàng với chữ Tài.
Trong buổi khai
giảng lịch sử năm nào, Thầy từng căn dặn: “Nếu không tự xác định hướng đi cho mình, các em sẽ
đánh mất tương lai”. Đó không chỉ là lời khuyên dành cho học trò, mà là
triết lý sống được đúc kết từ chính cuộc đời Thầy. Từ cậu học trò nghèo nơi
miền quê Hưng Yên đến vị lãnh đạo, nhà giáo dục tâm huyết; cuộc đời Thầy là minh chứng rực rỡ cho lý tưởng cống hiến cho dân tộc và sự nghiệp trồng người.
Người ta thường
nói, con người sẽ thực sự rời xa khi không còn hiện diện giữa cuộc đời. Nhưng
với Thầy, định nghĩa ấy chưa bao giờ đúng. Bởi có những con người đã “sống” lâu
hơn tuổi thọ của chính mình bằng những giá trị di sản họ để lại. Họ bước qua
thế giới bên kia, nhưng vẫn ở lại trong ký ức, trong nhân cách của những người
kế thừa. Thầy chính là ngọn đuốc thắp sáng tâm hồn, là người chèo lái đưa những
chuyến đò vượt sông rộng, và là bóng cây đại thụ mà dưới tán xanh bao dung ấy,
bao lớp người đã trưởng thành.
Hôm nay, trong niềm vui kỷ niệm ba mươi năm ngày thành lập trường, khi những người con Kinh Công từ khắp mọi miền trở về hội tụ dưới mái trường thân yêu, lòng chúng tôi lại nhớ Thầy hơn bao giờ hết. Giữa sắc cờ hoa rực rỡ, giữa những tiếng cười đoàn viên và niềm tự hào của một chặng đường đã qua, hình bóng Thầy bỗng hiện về thật gần, như vẫn đang lặng lẽ dõi theo từng bước trưởng thành của ngôi trường mà Thầy đã dành trọn tâm huyết để dựng xây.
Thưa Thầy,
Nếu hôm nay Thầy trở lại ngồi dưới những tán cây quen thuộc này, hẳn Thầy sẽ mỉm cười. Bởi những chuyến đò vẫn ngày ngày miệt mài cập bến, những mùa hoa tri thức vẫn tiếp tục nở rộ, và những người học trò năm xưa nay đã trở thành những người truyền lửa cho thế hệ mai sau. Cánh cửa trường vẫn rộng mở. Tiếng giảng bài vẫn ngân vang mỗi sớm mai. Những bước chân tuổi trẻ vẫn nối dài trên hành lang thân thuộc. Trong tất cả những điều bình dị ấy, chúng con vẫn cảm nhận được bóng Thầy — lặng lẽ mà bền bỉ, bao dung mà kiên định — như một ngọn nguồn chưa bao giờ vơi cạn.
Người đi khuất bóng
trời xa,
Tinh thần còn tỏa như hoa giữa đời.
Soi lòng những lúc chơi vơi,
Dẫn đường con bước trọn đời mai sau.
Kinh Công rạng rỡ đẹp giàu,
Tên Thầy còn vọng ngàn sau không
nhòa.
Thời gian dẫu phủ sương pha,
Tình Thầy nghĩa nặng, mãi là ngàn
năm.
Ba mươi năm, ngọn lửa Thầy thắp lên chưa bao giờ tắt. Nó đã hóa thành từng trang giáo án, hòa vào giọt nắng mùa hạ, và đồng hành cùng từng bước trưởng thành của các thế hệ sinh viên Kinh Công. Đó không còn là ký ức, đó là Di sản. Là chữ Tâm, chữ Đức, chữ Nhân Thầy gửi lại cho đời — để hôm nay, những thế hệ tiếp nối lại tự hào mang ngọn lửa ấy bước tiếp vào tương lai.
Hà Nội, tháng 6 năm 2026
Kỷ niệm 30 năm thành lập
Trường HUBT