Trúc Biếc

 

Trúc Biếc

Trúc biếc nghiêng xanh giữa đất trời,
Một tay chạm lá, một lòng khơi.
Sau lưng núi thẳm ôm mây trắng,
Trước mặt nghìn trùng biển gọi đời.

(Quang Đặng – HĐ, 30.6.2026)

 

Mộc Vạn Niên

 

Mộc Vạn Niên

 

Kiếp người xuôi ngược trần gian,

Gặp nhau neo một bình an giữa đời.

Trao nhau ánh mắt rạng ngời,

Đồng tâm qua hết biển trời bão giông.

 

Quang đan sợi nắng tươi hồng,

Vân se duyên thắm mặn nồng nghĩa sâu.

Thái hòa dựng nghiệp bền lâu,

Huy hoàng mở lối nhịp cầu tương lai.

 

Năm mươi năm tựa sông dài,

Bốn mùa nắng đượm thềm mai bóng lồng.

Tóc sương dẫu nhuộm sắc đông,

Bàn tay giữ lửa, ấm nồng hương xuân.

 

Nếp gia phong vững muôn phần,

Cháu con tiếp nối nghĩa ân tổ đường.

Trăm năm trọn vẹn yêu thương,

Đặng Gia Quang mãi ngát hương muôn đời.

 

(Quang Đặng – YM, 30.6.2026)

CÓ NHỮNG CON ĐƯỜNG BẮT ĐẦU TỪ MỘT CÂU HỎI

 

CÓ NHỮNG CON ĐƯỜNG 

BẮT ĐẦU TỪ MỘT CÂU HỎI

Tản văn nhân 30 năm HUBT

Một chiều mưa muộn, tôi đứng trên ban công tầng 6 tòa nhà A, lặng nhìn khuôn viên Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội. Giai điệu bài hát truyền thống vang lên từ phía hội trường, bảng lảng hòa cùng tiếng mưa gõ nhịp trên những tán cây xanh. HUBT vừa tròn ba mươi tuổi. Ba mươi năm của một ngôi trường cũng là ba mươi năm của biết bao chuyến đò lặng lẽ chở những thanh xuân tinh khôi sang bờ tri thức.

Giữa không khí rộn ràng của mùa kỷ niệm, lòng tôi bỗng chậm lại một nhịp.

Gần mười lăm năm đứng trên bục giảng, sau những năm tháng thanh xuân miệt mài học tập và làm việc nơi trời Âu, đất Úc, tôi đã chứng kiến biết bao lớp học trò trưởng thành. Tôi dạy các em một ngôn ngữ toàn cầu để mở cánh cửa bước ra thế giới. Nhưng càng đi qua nhiều mùa tựu trường, tôi càng nhận ra một nghịch lý: điều khiến người trẻ lạc lối hôm nay không phải vì các em thiếu tri thức, thiếu công nghệ hay thiếu cơ hội.

Điều các em thiếu, đôi khi, chỉ là một người để hỏi đường.

Chúng ta đang sống trong thời đại mà một chiếc điện thoại có thể định vị mọi tọa độ trên mặt đất. Thế nhưng, chẳng có thuật toán nào chỉ được hướng đi khi một tâm hồn đang bối rối trước tương lai.

“Tôi nên đi về đâu?”

Câu hỏi ấy không chỉ dành cho một người lạc giữa phố lạ. Nó còn là câu hỏi mà rất nhiều người trẻ âm thầm mang theo trong lòng. Với những người làm nghề đưa đò, đó cũng là một câu hỏi chưa bao giờ có lời đáp trọn vẹn.

Chính nỗi trăn trở ấy đã đánh thức trong tôi một ký ức cũ.

Nhiều năm trước, khi còn là du học sinh ở nước Anh, tôi từng đứng giữa một ngã tư sương mù như thế.

Bản đồ trong điện thoại vẫn sáng. 

Con đường hiển thị vệt xanh gọn ghẽ. 

Nhưng tôi vẫn lạc.

Không phải vì thành phố Bristol quá rộng, mà vì tôi ngại mở lời. Tôi sợ người khác không hiểu thứ tiếng Anh còn vụng về của mình, sợ ánh mắt ái ngại của những người bước vội, sợ khoảnh khắc sự lúng túng của bản thân bị phơi bày dưới ánh đèn đường.

Thế là tôi im lặng.

Mà im lặng thì không bao giờ dẫn đường. Im lặng chỉ làm con phố dài thêm.

Cuối cùng, khi pin điện thoại chỉ còn một vạch mỏng giữa cơn gió buốt, tôi lấy hết can đảm bước đến hỏi một người đàn ông đứng tuổi trước cửa siêu thị. Ông mỉm cười, chỉ đường rất chậm, rồi còn lặng lẽ bước cùng tôi đến tận ngã rẽ đầu tiên.

Điều tôi mang theo suốt những năm tháng sau này không phải là bản đồ con đường ấy, mà là một cảm giác ấm sực trong lồng ngực.

Thành phố chiều hôm ấy bỗng nhiên bừng sáng.

Khi ấy, tôi hiểu rằng hỏi đường không phải là biểu hiện của sự yếu đuối. Trái lại, đó nhiều khi là dấu hiệu đầu tiên của sự trưởng thành. Chỉ khi đủ khiêm nhường để thừa nhận mình chưa biết, con người mới thật sự sẵn sàng học hỏi. Can đảm không phải lúc nào cũng là gồng mình bước đi một mình qua mọi ngả tối.

Can đảm, đôi khi, chỉ là dám cất tiếng: “Xin lỗi, tôi đang bị lạc đường.”

Từ ký ức viễn xứ năm nào, tôi nhìn những người học trò hôm nay bằng một ánh mắt thấu cảm hơn.

Tôi gặp những tân sinh viên ngồi im suốt cả buổi học dưới mái trường HUBT vì sợ hỏi một câu vụng về sẽ bị bạn cười. Tôi gặp những sinh viên năm cuối nhận ra mình chọn sai ngành nhưng chọn cách cam chịu vì sợ cha mẹ thất vọng. Tôi gặp những gương mặt trẻ măng mang trong lòng áp lực, cô đơn và hoang mang, nhưng vẫn cố tỏ ra rằng mọi chuyện đều ổn.

Các em có thể có hàng nghìn người theo dõi trên thế giới ảo, nhưng lại cô độc đến đáng thương khi cần tìm một tri kỷ để thật lòng hỏi đường lúc cuộc đời chênh vênh.

Có lẽ, đó mới là sự lạc lối đáng sợ nhất của thời đại này.

Là một người thầy, tôi luôn nghĩ mười câu trả lời đúng trong một bài thi chưa chắc quý bằng một lần học trò đủ can đảm nói với mình: “Thầy ơi, em đang lạc lối.”

Chính từ giây phút ấy, hành trình trở về với chính mình mới thực sự bắt đầu.

Giáo dục chưa bao giờ chỉ là truyền đạt tri thức. Kiến thức có thể giúp con người đi nhanh hơn, nhưng chỉ sự chân thành mới giúp họ đi đúng hướng. Người thầy, vì thế, không chỉ là người giảng một bài học, mà phải là một “điểm ấm” bình yên để học trò đủ tin tưởng mở lời khi cuộc đời xuất hiện những khúc quanh.

Có những con đường vĩnh viễn không bao giờ hiện lên trên bản đồ.

Đó là ngày đầu bước vào giảng đường đại học với bao ngơ ngác, lo âu. 

Là ngày cầm tấm bằng tốt nghiệp đứng trước một tương lai chưa biết sẽ về đâu. 

Là những lần lựa chọn sai, những lần vấp ngã, những lần tưởng như mình không còn đủ tự tin để bước tiếp.

Ở những ngã rẽ sương mù ấy, ai rồi cũng sẽ có lúc thấy mình giống một lữ khách nhỏ bé.

Điều giữ ta đi tiếp không chỉ là bản lĩnh kiên cường, mà còn là lòng khiêm nhường để biết cúi xuống.

Biết mình chưa biết. Biết mình đang lạc. Biết gõ nhẹ vào cánh cửa của một người khác bằng một câu hỏi chân thành.

Con đường đôi khi không nằm trên biển chỉ dẫn hay trong bản đồ điện tử. Nó bắt đầu từ tiếng ta cất lên, từ bàn tay người khác chìa ra và từ sự tử tế giữa những con người xa lạ.

Chiều nay, đứng dưới bóng cả của mái trường HUBT đang bước vào tuổi ba mươi, tôi chợt nghĩ rằng điều quý giá nhất một ngôi trường có thể trao cho người học không chỉ là danh vị hay một tấm bằng đỏ.

Đó còn là một khoảng trời đủ bao dung để mỗi sinh viên, dẫu có lúc chênh vênh giữa cuộc đời, vẫn còn đủ tin cậy và can đảm để cất tiếng hỏi.

Và nơi đây sẽ luôn có những người thầy, người cô sẵn sàng đứng lại, lặng lẽ bước cùng các em qua khúc rẽ đầu tiên.

Sau tất cả, rất nhiều con đường đẹp nhất trong cuộc đời không bắt đầu từ một tấm bản đồ định vị.

Chúng bắt đầu từ một câu hỏi chân thành.

 

(Quang Đặng – HĐ, chiều hạ 30.6.2026)

ĐỜI CHA

 

Đời Cha

Cha chẳng nói yêu thương,

Chỉ lặng thầm thức dậy.

Bình minh còn rất nhạt,

Cha bước giữa mưa bay.

Đôi vai gầy năm tháng

Gánh nặng cả cuộc đời.

Mặt trời quen bóng cha,

Ruộng đồng quen bước mãi.

Triền đồi im tiếng gió,

Thấm vị mặn mồ hôi.

Mỗi dấu chân cha đến,

Đất lặng mà sinh sôi.

Cha dạy con khôn lớn

Chẳng bằng lời giáo điều.

Đôi bàn tay chai sạn

Cho tay con mềm nhiều.

Để tuổi thơ ở lại

Thêm một quãng bình yên.

Đôi khi cha khẽ hát,

Như gió gọi ban mai.

Chỉ đủ cho đứa trẻ

Tin ngày mới hiền lành,

Tin sau cơn mưa lạnh

Vẫn còn một bình minh.

Cha chưa từng nói rằng:

“Cha yêu con nhiều lắm.”

Nhưng biển đâu cần nói

Vì sao biển sâu thẳm.

Giờ mùa đông đã đậu

Trên mái tóc bạc phơ.

Thời gian làm lưng còng

Từng gánh đời con nhỏ.

Và đến tận hôm nay,

Bóng cha còn bên cạnh.

Chẳng phải là gánh nặng,

Mà như mái chở che.

Cha ơi, có những lời

Con cất trong ngực trái.

Qua bao mùa lá rụng,

Vẫn chưa thể nói ra.

Tình cha như biển rộng,

Mênh mông chẳng bến bờ;

Đời cha như Thái Sơn,

Lặng giữa miền mây gió.

Mọi ánh sáng trong con,

Năm tháng còn gìn giữ,

Đều từ cha nhóm lửa,

Từ buổi đầu... yêu thương.

(Quang Đặng - Sông Hồng, 28.6.2026)

My Father’s Life

 

My father never spoke of love;
He simply rose in silence.
While dawn was still pale,
He walked through drifting rain.

His lean shoulders, worn by years,
Bore the weight of an entire life.
The sun grew familiar with his shadow;
The fields knew his tireless stride.

The hillsides hushed the wind,
Steeped in the salt of his sweat.
Wherever his footsteps fell,
The silent earth sprang into life.

He taught me how to grow,
Not with lessons or commands,
But through his calloused hands,
So mine could remain soft.

So childhood lingered on,
A little longer in peace.
Sometimes he sang so gently,
Like the wind awakening dawn.

Just enough for a child
To trust the kindness of a new day,
To believe that after cold rain,
Another dawn would always come.

My father never once said,
“I love you very much.”
But the sea has no need to explain
Why its depths are endless.

Now winter has settled
Upon his silver hair.
Time has bent the back
That once bore the weight of my childhood.

Even to this very day,
His shadow walks beside me—
Never as a burden,
But like the roof that sheltered me.

Father, there are words
I have hidden in my heart.
Through seasons of falling leaves,
They still remain unsaid.

Your love is like the boundless sea,
Shoreless beyond all measure;
Your life stands like Mount Tai,
Silent beneath the passing clouds.

Every light within me,
Still cherished through the years,
Was kindled by your quiet fire
From the very first dawn of love.

(Quang Dang – Red River, June 28, 2026)

VĂN HÓA SOI ĐƯỜNG

 

VĂN HÓA SOI ĐƯỜNG

Văn hóa soi đường rạng quê hương,
Lời Người vun đắp vững biên cương.
Gìn nền đạo nghĩa bền sông núi,
Giữ điệu dân ca ấm phố phường.

Mất gốc vinh hoa thành mây khói,
Rời nguồn nhân nghĩa hóa đau thương.
Đồng tâm hiệp lực xây nền vững,
Rạng mãi Lạc Hồng khắp bốn phương.

(Quang Đặng - Chiều hạ YM 2026)

 

VỊNH MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG

 

VỊNH MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG

 

Bát mã tung hoành sải bước nhanh,

Đường xa ngoảnh lại đợi đồng hành.

Thành công há cậy tài đơn độc,

Gắn kết tình thâm chí mới thành.

 

(Quang Đặng – YM, 28.06.2026)

NGƯỜI CHA

 

NGƯỜI CHA

(Tác giả: Nguyễn Đức Toàn – Tổ 1, Khoa Anh A, HUBT)

 Suốt đời vất vả sớm trưa,

Vai cha gánh cả nắng mưa sớm chiều.

Thương con, cha dạy trăm điều,

Yêu con, cha hát sớm chiều con nghe.

 

Chẳng cần câu nói yêu con,

Tình cha biển lớn, núi non cao vời.

Bàn tay chai sạn, chân mồi,

Mồ hôi thấm đượm núi đồi cha đi.

 

Tóc cha nay đã bạc nhòa,

Còng lưng gánh cả mặn mà đắng cay.

Bóng cha in đậm tháng ngày,

Chở che con vững vạn ngàn phong ba.

 

Cha ơi! Con nói một lời,

Tình cha biển lớn, cao vời Thái Sơn!

 

MY FATHER

(Translated by the author, Nguyễn Đức Toàn)

From dawn to dusk, he toils away,

His shoulders bear the sun and rain each day.

He nurtures his children in countless ways,

And hums them lullabies in morning rays.

 

He never says “I love you” aloud,

Yet his love is deep as the sea, a mountain proud.

His hands are rough, his temples gray,

Sweat drips on hills, his heavy steps weigh.

 

Now his hair is white as frost,

His back is bent, yet carries loss and gain.

Time has carved wrinkles on his frame,

He guards his child through wind and main.

 

Oh Father! Let me say this true:

Your love is higher than the sky so blue,

Vast as the ocean, boundless and wide—

Mount Tai stands towering right by my side!

 

MY FATHER

(Translated by Quang Đặng)

 

From dawn to dusk, through sun and rain,

My father bore the seasons on his shoulders.

He taught a hundred truths without proclaiming one,

And filled my days with quiet songs.

 

 

He never said, “My child, I love you.”

Yet all his silence held an endless sea.

His calloused hands, his toil-worn feet,

Left sweat along the mountain paths he crossed.

 

 

Now winter rests upon his silver hair.

Time bends the back that once bore my world.

Yet still his shadow walks with mine,

A shelter no storm has ever taken.

 

Father—

 

At last, let me speak

The words you never asked to hear:

 

Your love is measureless as the sea.

Mount Tai could rise no higher.

Whatever light now lives in me

Was first kindled by you.

(Quang Đặng - YM, 28.06.2026)

Dear brother,

Your poem touched me deeply, because behind its simple words I could feel the quiet, lifelong love of a father — the kind of love that rarely speaks, yet carries an entire world. I have reimagined it in English not as a direct translation, but as a heartfelt tribute to the spirit of your poem and to all fathers whose silent sacrifices become the light within their children.

MY FATHER

 

After “Người Cha” by Nguyễn Đức Toàn

Reimagined by Quang Đặng

 

My father did not speak of love.

 

He rose with the first pale light,

walked out beneath the rain,

and gave his shoulders

to the weight of the world.

 

The sun knew him.

The fields knew him.

The hills kept, in their silence,

the salt of his labor.

 

He taught me

not with grand words,

but with the way his hands

became rough

so mine could remain soft

a little longer.

 

Sometimes he sang.

 

Not loudly.

Not for praise.

 

Only enough

for morning to open,

for a child to believe

the day was kind.

 

He never said,

“My child, I love you.”

 

But the sea

does not need to explain

why it is deep.

 

Now winter has settled

in his silver hair.

 

Time has bent the back

that once bore my world.

 

And still,

his shadow walks beside mine—

 

not as a burden,

but as shelter.

 

Father,

 

I have carried these words

for many years.

 

Your love is measureless

as the sea.

 

Your life rises

like Mount Tai

in the quiet distance.

 

And whatever light

the years have found in me

 

was first kindled

by you.

NGƯỜI CHA

 

(Tự chuyển thể sang tiếng Việt từ phiên bản tiếng Anh của Quang Đặng)

 

Cha tôi chưa bao giờ nói lời yêu thương.

 

Cha thức dậy

khi ánh bình minh còn rất nhạt,

lặng lẽ bước ra

dưới những cơn mưa,

đem đôi vai mình

gánh lấy sức nặng của cuộc đời.

 

Mặt trời biết cha.

Ruộng đồng biết cha.

Những triền đồi vẫn lặng im

giữ trong mình

vị mặn của mồ hôi cha.

 

Cha dạy tôi,

không bằng lời lớn lao,

mà bằng cách

đôi bàn tay cha

ngày một chai sần,

để bàn tay con

được mềm mại thêm

một quãng đời.

 

Đôi khi cha hát.

Không lớn tiếng.

Cũng chẳng để ai ngợi khen.

 

Chỉ vừa đủ

để buổi sớm mở ra,

để một đứa trẻ

tin rằng

cuộc đời này

vẫn hiền lành.

 

Cha chưa từng nói:

“Cha yêu con.”

 

Nhưng biển cả

đâu cần cắt nghĩa

vì sao

nó sâu.

 

Giờ đây,

mùa đông đã đậu

trên mái tóc bạc của cha.

 

Thời gian đã uốn còng

tấm lưng

từng gánh vác

cả thế giới của con.

 

Và đến hôm nay,

bóng cha

vẫn đi bên cạnh,

 

không phải

như một gánh nặng,

mà như

một mái chở che.

 

Cha ơi,

có những lời

con đã mang trong lòng

suốt bao năm tháng.

 

Tình cha

mênh mông như biển.

 

Đời cha

sừng sững như Thái Sơn,

lặng lẽ phía chân trời.

 

Và mọi ánh sáng

mà năm tháng

đã để lại trong con

đều được cha

thắp lên

từ buổi ban đầu.