Có
những bài thơ đến với ta như một cơn gió. Đọc xong, chỉ còn vài câu chữ ở lại
trong ký ức.
Nhưng cũng có những
bài thơ không chỉ để đọc.
Chúng ở lại rất
lâu, lặng lẽ đi cùng ta qua năm tháng, để rồi đến một ngày, khi đứng trước một
ngã rẽ của cuộc đời, ta chợt nhận ra mình đã mang theo cách nhìn cuộc sống mà
bài thơ ấy từng lặng lẽ gieo vào lòng mình.
Với tôi, TỰ SỰ của nhà thơ Nguyễn Quảng là một
bài thơ như thế.
Tôi chưa bao giờ
nghĩ mình đủ trải để bình một bài thơ của Thầy. Mỗi lần đọc lại, tôi chỉ có cảm
giác mình giống một cậu học trò nhỏ, lặng lẽ đứng bên ô cửa lớp học, lắng nghe
từng lời Thầy giảng. Không phải những bài học về niêm luật hay vần điệu, mà là
cách nhìn một kiếp người, cách đối diện với được – mất, hơn – thua, và cách giữ
cho lòng mình vẫn còn đủ bình yên sau bao dâu bể.
Thầy không lên lớp
bằng bục giảng.
Thầy giảng bằng
chính cuộc đời mình.
Từ những vần thơ
mộc mạc mà sâu lắng ấy, tôi hiểu rằng điều đáng quý nhất của một đời người
không nằm ở công danh hay địa vị, mà ở những gì còn ở lại khi tất cả những điều
ấy đã lặng khuất theo năm tháng. Đó là nghĩa tình, là sự bao dung và là khả
năng sống trọn bổn phận của mình rồi lặng lẽ rời cành như một chiếc lá, để sắc
xanh không mất đi mà tiếp tục hóa thành những mầm sống mới.
ĐỂ LẠI SẮC XANH được viết trong một buổi chiều như thế.
Không phải để nối
tiếp TỰ SỰ, càng không dám đứng cạnh bài thơ của Thầy.
Đó chỉ là đôi dòng tâm
sự của một người học trò, sau nhiều lần lặng lẽ đọc thơ Thầy, rồi bất chợt nhận
ra trong lòng mình cũng vừa nảy lên một mầm xanh.
Nếu TỰ SỰ là bóng cây đã âm thầm che mát bao người, thì ĐỂ LẠI SẮC XANH chỉ xin được là một chiếc lá nhỏ, bình yên đón lấy
chút nắng, chút gió từ tán cây ấy để rồi đến lượt mình cũng cố gắng giữ lại một
màu xanh cho cuộc đời.
Xin được kính cẩn
gửi bài thơ này như một lời tri ân tới nhà thơ Nguyễn Quảng – người Thầy
mà tôi luôn kính trọng và biết ơn. Cảm ơn Thầy đã lặng lẽ truyền cho tôi không
chỉ niềm cảm hứng trong thơ, mà còn cả một cách nhìn cuộc sống; đã dành cho tôi
sự yêu thương, những lời chỉ bảo và những tháng ngày đồng hành quý báu khi được
là một thành viên của CLB Văn Thơ HUBT.
Nếu trong những câu thơ dưới đây còn có chút bình yên, chút bao dung và một sắc xanh của lòng người, thì tôi tin rằng, hạt mầm Thầy gieo năm nào chưa bao giờ ngừng nảy nở. Nó vẫn lặng lẽ xanh lên trong lòng những người học trò như tôi.
ĐỂ LẠI SẮC XANH
Dẫu đời dâu bể cuốn về đâu,
Chẳng quản gian nan giữa biển sầu.
Gặp lúc buồm căng cười đón gió,
Đi qua ghềnh thác hiểu nông sâu.
Thế sự trăm năm khéo dãi dầu,
Vinh hoa âu cũng có chi đâu.
Công danh lặng khuất theo năm tháng,
Chỉ nghĩa tri âm mãi nhiệm mầu.
Đời người tựa bóng câu qua thềm,
Trời ngả hoàng hôn gió thoảng đêm.
Rũ gánh sân si lòng nhẹ bước,
Để yêu thương ở lại nhiều thêm.
Thảnh thơi chiếc lá khẽ rời cành,
Đã trọn một đời giữ sắc xanh.
Chẳng tiếc mùa đi, không tự phụ,
Hóa vào lòng đất, nở mầm lành.
QĐ
Hà Nội, chiều 13 tháng 7 năm 2026
TỰ SỰ
(Thân tặng các bạn hữu thân mến của tôi)
...
Cuộc đời dâu bể biết về đâu,
Ngụp lặn chèo bơi giữa biển sầu.
Ai gặp cơ may buồm lộng gió,
Người sui kẻ nạn xuống mồ sâu.
Số phận chúng mình có khác nhau,
Giầu nghèo, cao thấp có gì đâu.
Công danh, địa vị đều tan cả,
Còn lại tình sâu, nghĩa bạc đầu.
Ôi, cuộc đời người tựa bóng câu,
Trời chiều bóng xế thoảng qua mau.
Bỏ gánh sân si mà vui sống,
Cho tình thêm đậm, nghĩa thêm sâu.
Đời người ta tựa bóng câu,
Trời chiều bóng xế vút mau qua nhành.
Thảnh thơi chiếc lá rời cành,
Làm tròn bổn phận, góp xanh cho đời.
NQ
Đêm Hà Nội, 14/09/2015