TỐI LỬA TẮT ĐÈN CÓ NHAU
Làng Yên Mỹ giờ đây
không còn lụp xụp như trước. Nhà mái tôn khang trang, cổng có chuông điện, tối
đến đèn năng lượng mặt trời sáng lên khắp xóm, dịu như vầng trăng rằm treo
thấp.
Nhưng giữa những tiện
nghi đủ đầy ấy, người làng vẫn giữ cho mình một thứ ánh sáng cũ – thứ không đến
từ dây điện, mà từ lòng người: “Tối lửa tắt đèn có nhau.”
Nhà cụ Nhoi ở cuối
xóm. Căn nhà nhỏ, tường gạch mộc, mái tôn cũ, nền xi măng lúc nào cũng lạnh. Cụ
sống một mình đã lâu – chồng mất, con cái đi làm ăn xa.
Người làng thương cụ.
Ai đi qua cũng ghé lại đôi chút: khi thì củ khoai luộc, khi bát canh nóng, khi
chỉ là ấm chè xanh còn bốc khói.
Một tối trời nổi
giông. Mây kéo sầm xuống, gió quất ràn rạt. Sấm chớp đuổi nhau ngoài trời, rồi
“đoàng” – một tiếng nổ xé ngang không gian. Bóng đèn trong nhà cụ phụt tắt.
Bóng tối ập xuống bất
ngờ.
Cụ Nhoi lục tìm chiếc
đèn pin cũ. Tay run, bước dò dẫm. Chưa kịp sợ, cũng chẳng kịp nghĩ gì nhiều.
Đúng lúc ấy, ngoài
hiên vang lên tiếng chân vội, rồi một giọng gọi nhỏ mà gấp:
– Cụ ơi, cụ có sao
không ạ?
Là vợ chồng anh Thịnh
ở đầu ngõ. Anh cầm đèn pin, chị khoác chiếc túi vải, bên trong là nồi cháo gà
còn nghi ngút khói.
Chưa kịp khách sáo,
họ đã bước vào, châm lại cây đèn dầu cũ treo trên vách.
– Nghe tiếng nổ lớn
quá, bọn con lo… Cháo còn nóng, cụ ăn cho ấm bụng.
Cụ Nhoi ngồi xuống
chiếc chõng tre. Hai tay đỡ nồi cháo, mắt cụ ươn ướt.
Cụ nhìn ánh đèn dầu
leo lét, nhìn đôi vợ chồng trẻ áo còn sũng nước mưa, mà thấy lòng mình ấm lên,
như có lửa.
Cụ khẽ nói, giọng
chậm mà chắc:
– Ở đời… khi tắt đèn
mà vẫn thấy bóng người, ấy là còn tình còn nghĩa.
Mất điện thì dễ… chứ mất tình là mất hết.
Từ hôm đó, trước cổng
nhà cụ Nhoi có thêm một tấm bảng gỗ nhỏ. Chữ viết nắn nót, ngay ngắn:
“Ánh sáng từ lòng
người mới giữ được làng sáng khi đèn tắt.”
Suy
ngẫm
Ánh sáng giúp ta nhìn
rõ mọi thứ.
Nhưng chỉ có tình
người mới giúp ta không lạc nhau trong những lúc tối tăm nhất.