BÓNG THẦY TRONG VỆT NẮNG HẠ

 

BÓNG THẦY TRONG VỆT NẮNG HẠ

                                       Tác giả: Đặng Đức Quang

                            Giảng viên Khoa Tiếng Anh A – HUBT

Chiều tháng Sáu năm 2026.

Cái nắng quái ác của vùng đất Hà Thành sau những ngày thịnh nộ chợt chùng chình buông lơi, hắt lên tầng bảy tòa nhà A một dải vàng vương vất, óng ả như thứ mật ong rừng nguyên chất. Vệt nắng chiều bướng bỉnh và lặng lẽ ấy cứ trườn qua dãy hành lang rồi đậu lại trên những bậc cầu thang vốn đã nhẵn thín dấu chân của bao thế hệ đèn sách. Dưới sân trường, tiếng ve sầu dồn dập tấu lên khúc ca quen thuộc của mùa hạ, đan cài vào những thanh âm trong veo của đám sinh viên trẻ măng. Nhìn khoảng không gian cuồn cuộn nhựa sống ấy, lòng tôi bất chợt nao nao một niềm hoài cảm. Tôi khẽ hướng về ngày hội lớn phía trước — nơi mái trường “Kinh Công” thân yêu đang kiêu hãnh chuẩn bị bước vào ngưỡng “tam thập nhi lập”.

Ba mươi năm — một cái chớp mắt của lịch sử nhưng là cả một đời người gắn bó. Một chặng đường đủ dài để người ta ngoảnh đầu nhìn lại, để tri ân những viên gạch móng đầu tiên và tự hào về một tầm vóc sừng sững hôm nay. Nhưng suy cho cùng, điều đọng lại sâu sắc nhất, thứ cốt tủy không bị dòng chảy thời gian nghiền nát, chính là giá trị thiêng liêng độc bản của nơi này: Tình Người.

Tôi ngồi bên bục giảng, tựa vai vào bậu cửa sổ, mắt đăm đăm nhìn về khoảng sân nhuộm đầy sắc nắng muộn. Ký ức như một cuộn phim quay chậm, đưa tôi ngược dòng về những ngày đầu tiên chập chững bước vào trường cách đây gần hai thập kỷ. Ngày ấy, giảng đường làm gì đã có cái mát rượi của hệ thống điều hòa hiện đại. Lớp học oi nồng dưới mái tôn hầm hập. Nhưng chính trong cái khắc nghiệt của ngày nắng đổ, nhìn giọt mồ hôi lăn dài hòa cùng bụi phấn trắng bay bay thành một vệt nhòe trên bục giảng, nhìn những đôi mắt lấp lánh ánh lửa hiếu học của đám học trò, tôi biết mình đã thuộc về nơi này. Tại đây, giáo dục chưa bao giờ là việc nhồi nhét những kiến thức khô khan, mà là nghệ thuật thắp lửa, khai mở phần nhân văn ẩn sâu trong mỗi con người.

Trong vệt nắng chiều đang chậm rãi dịch chuyển trên mặt sàn, hình bóng cố Giáo sư Trần Phương bỗng hiện về rõ nét, vừa trang nghiêm, lại vừa dung dị. Thầy đã về cõi thiên thu, nhưng ngọn lửa nhen nhóm từ những ngày đầu khai sơn phá thạch vẫn âm thầm cháy, sưởi ấm lòng bao thế hệ. Người ta vẫn bảo, một con người chỉ thực sự biến mất khi không còn ai nhớ đến họ. Triết lý ấy có lẽ chẳng đúng với nơi này. Thầy chưa từng rời đi. Thầy vẫn hiện hữu vẹn nguyên trong di sản thầm lặng mà vĩ đại mang tên Kinh Công. Bóng đại thụ ấy không quản gian khó, kiên cường gieo hạt, bền bỉ chở che bằng ý chí sắt đá. Với Thầy, giáo dục là sự kiến tạo cơ hội, là cuộc cách mạng đánh thức khát vọng đổi đời bằng chính sức mạnh tự thân của người học.

Tôi thuộc thế hệ giảng viên đi sau, duyên may kề cận Thầy chẳng được bao lâu. Nhưng qua những câu chuyện kể ấm nồng nơi phòng chờ giảng viên giữa giờ nghỉ giải lao, hình ảnh Người vẫn hiện lên sâu đậm: giản dị đến tận cùng mà vĩ đại. Vẫn khắc sâu trong tôi những cánh thiệp đỏ thắm Thầy gửi tận tay tới từng cán bộ mỗi dịp xuân sang. Món quà tuy nhỏ nhưng tấm lòng trao đi đong đầy sự trân trọng — một cử chỉ tinh tế làm nên cốt cách văn hóa không lẫn vào đâu được của mái trường Kinh Công. Tôi vẫn khắc cốt ghi tâm lời Thầy răn dạy trong một mùa khai giảng năm xưa: 

“Nếu không tự xác định hướng đi cho mình, các em sẽ đánh mất tương lai”. 

Lời nhắn nhủ ấy, thiết nghĩ, chính là triết lý sống được đúc kết từ cuộc đời tự lực cánh sinh dựng trường của Thầy.

Gốc “Trí Nhân” và đạo lý “Nghĩa Nhân” mà Thầy dày công vun trồng, qua thời gian, đã kết tinh thành bản sắc “Tình Người Kinh Công” vô cùng đặc biệt. Đó không phải là trang sức khẩu hiệu treo trên vách tường, mà hiện hình trong từng chia sẻ lặng thầm khi hoạn nạn. Thời gian có thể phủ rêu lên nhiều thứ, nhưng làm sao xóa nhòa nổi buổi chiều định mệnh khi tin dữ về em Giáp Văn Quang ập đến. Đứa học trò tội nghiệp nằm hôn mê sâu, giành giật từng hơi thở mong manh giữa lằn ranh sinh tử. Đêm ấy, cả mái trường Kinh Công như nín thở, một khoảng lặng đầy lo âu. 

Nhưng rồi, từ những tiếng gọi âm thầm, lòng trắc ẩn của hàng ngàn con người bỗng bùng lên mạnh mẽ như một làn sóng ấm. Thầy cô nhường cơm sẻ áo, sinh viên gom góp từng đồng dẫu còn eo hẹp… tất cả cùng hướng về phòng cấp cứu bằng những lời cầu nguyện khẩn thiết nhất. Và điều kỳ diệu đã đến, như một sự đền đáp cho sức mạnh của tình người: em đã chiến thắng tử thần, bình phục và trở lại giảng đường trong niềm hạnh phúc vỡ òa.

Bên cạnh bóng mát đại thụ của Thầy, Kinh Công còn là nơi hội tụ của những người đồng nghiệp đã đồng hành và sưởi ấm cuộc đời tôi như một làn hương mùa hạ dịu mát, thoảng qua nhưng vương vấn mãi khôn nguôi. Trong số họ, có những người đã khuất bóng, nhưng vẫn ở lại trong miền ký ức của tôi bằng sự tử tế và lòng nghiêm cẩn với nghề. Đó là cô Trương Thúy Ngọc — người mà chúng tôi vẫn gọi bằng cái tên thân thương: “Cô Ngọc 2” của Khoa Anh A ngày ấy. Tôi nhớ những giờ dạy của cô bên ô cửa sổ ngập tràn ánh nắng. Nét tiếng Anh chuẩn mực, thanh tao phát ra từ một người phụ nữ Tràng An sao mà sang trọng, cuốn hút đến thế. Cô đứng đó, nhẹ nhàng tháo gỡ những cấu trúc ngữ pháp vốn dĩ khô khan, biến chúng thành thứ thanh âm giàu nhạc tính và rất có hồn. 

Rồi cơn bạo bệnh bất ngờ cướp cô đi trong sự bàng hoàng khôn xiết của chúng tôi. Ngày tiễn đưa cô về cõi bình yên, phượng vĩ rực lên một màu đỏ nhức nhối cả khoảng sân trường, tựa như những giọt lệ tiễn biệt của mùa hạ. Cô đã hóa thân vào mây trời tự do, nhưng lòng tận tụy ấy thì vẫn ở lại, ngân vang như một nốt nhạc trầm sâu lắng.

Ba mươi năm — một hành trình đủ dài để tự hào. Ngọn lửa Thầy thắp lên vẫn âm thầm cháy trong từng trang giáo án thao thức đêm khuya, trong từng lời giảng rút ruột tằm mỗi sớm mai, và trong sự trưởng thành của hàng vạn cựu sinh viên đang tung cánh tỏa đi muôn phương. Từ những mái ngói rêu phong xưa cũ của ngày đầu gian khó, Kinh Công nay đã vươn mình mạnh mẽ, sẵn sàng mở lối đón những đại lộ tương lai và chân trời tri thức mới.

Hôm nay, đứng giữa khoảng không gian tĩnh lặng của buổi chiều Hà Thành — khi tiếng ve đã ngân dài thành một vệt âm thanh, hòa cùng sắc hoa bằng lăng tím ngắt đan xen phượng vĩ đỏ đến rưng rưng, lòng tôi lại hướng về ngày hội lớn với nỗi nhớ Thầy khôn nguôi. Cánh cửa trường vẫn rộng mở đón gió bốn phương, những bước chân thanh xuân cứ thế nối dài trên dãy hành lang xưa cũ. 

Và giữa dòng chảy thanh xuân ấy, chúng tôi như vẫn cảm nhận được bóng Thầy đang đứng đâu đó dưới tán cây quen thuộc nơi sân trường. Thầy vẫn ở đó, lặng lẽ mỉm cười bao dung, đôi mắt kiên định dõi theo ngôi trường mà Người đã dành trọn đời tâm huyết để vun đắp.

Kinh Công ơi, mái nhà của chữ Tâm và chữ Tài, nơi ngọn lửa Nghĩa Nhân sẽ mãi cháy sáng — không chỉ rực rỡ giữa những mùa phượng vĩ, mà còn đủ sức sưởi ấm bao thế hệ người con dưới mái trường này đi qua mọi giông bão cuộc đời!

Hà Nội, tháng 6 năm 2026