BÓNG THẦY TRONG VỆT NẮNG HẠ

 

BÓNG THẦY TRONG VỆT NẮNG HẠ

                                       Tác giả: Đặng Đức Quang

                            Giảng viên Khoa Tiếng Anh A – HUBT

Chiều tháng Sáu năm 2026.

Cái nắng quái ác của vùng đất Hà Thành sau những ngày thịnh nộ chợt chùng chình buông lơi, hắt lên tầng bảy tòa nhà A một vệt rây vàng hanh hao, óng ả như thứ mật ong rừng nguyên chất. Vệt nắng chiều bướng bỉnh và lặng lẽ, cứ trườn dọc theo những bậc hành lang vốn đã nhẵn thín dấu chân của bao thế hệ đèn sách. Dưới sân trường, tiếng ve sầu dồn dập tấu lên khúc ca quen thuộc của mùa hạ, đan cài vào những thanh âm trong veo của đám sinh viên trẻ măng. Nhìn nhịp sống cuồn cuộn nhựa sống ấy, lòng tôi bất chợt nao nao một niềm hoài cảm, khẽ hướng về ngày hội lớn phía trước — nơi mái nhà chung mà chúng tôi vẫn trìu mến gọi là “Kinh Công” đang kiêu hãnh chuẩn bị bước vào cái ngưỡng tam thập nhi lập.

Ba mươi năm — một cái chớp mắt của lịch sử nhưng là cả một đời người gắn bó. Một chặng đường đủ dài để người ta ngoảnh đầu nhìn lại, để tri ân những viên gạch móng đầu tiên và tự hào về một tầm vóc sừng sững hôm nay. Nhưng suy cho cùng, điều đọng lại sâu sắc nhất, thứ cốt tủy không bị dòng chảy thời gian nghiền nát, chính là giá trị thiêng liêng độc bản của nơi này: Tình Người.

Tôi ngồi bên bục giảng, tựa vai vào bậu cửa sổ, mắt đăm đăm nhìn về khoảng sân nhuộm đầy sắc nắng muộn. Ký ức như một cuộn phim quay chậm, đưa tôi ngược dòng về những ngày đầu tiên chập chững bước vào trường cách đây gần hai thập kỷ. Ngày ấy, giảng đường làm gì đã có cái mát rượi của hệ thống điều hòa hiện đại. Lớp học ngày ấy oi nồng dưới mái tôn hầm hập. Nhưng chính trong cái khắc nghiệt của ngày nắng đổ, nhìn giọt mồ hôi lăn dài hòa cùng bụi phấn trắng bay bay thành một vệt nhòe trên bục giảng, nhìn những đôi mắt lấp lánh ánh lửa hiếu học của đám học trò, tôi biết mình đã thuộc về nơi này. Tại đây, giáo dục chưa bao giờ là việc nhồi nhét những tri thức khô khốc, mà là một thứ nghệ thuật thắp lửa, khai mở phần nhân văn ẩn sâu trong mỗi con người.

Trong vệt nắng chiều đang chậm rãi di dịch trên mặt sàn, hình bóng cố Giáo sư Trần Phương bỗng hiện về rõ mồn một, vừa trang nghiêm, lại dung dị. Thầy đã cưỡi hạc về với miền mây trắng xa xăm, nhưng ngọn lửa nhen nhóm từ những ngày đầu khai sơn phá thạch vẫn âm thầm cháy, sưởi ấm lòng bao thế hệ. Người ta vẫn bảo, một con người chỉ thực sự biến mất khi không còn ai nhớ đến họ. Triết lý ấy có lẽ chẳng đúng với nơi này. Thầy chưa từng rời đi. Thầy vẫn hiện hữu vẹn nguyên trong cái di sản thầm lặng mà vĩ đại mang tên Kinh Công. Cây đại thụ ấy không quản gian khó, lặng lẽ gieo hạt, bền bỉ giữ lửa bằng ý chí sắt đá. Với Thầy, giáo dục là sự kiến tạo cơ hội, là cuộc cách mạng đánh thức khát vọng đổi đời bằng chính cái nội lực tự thân của người học.

Tôi thuộc thế hệ giảng viên đi sau, cái duyên kề cận Thầy chẳng được là bao. Nhưng qua những câu chuyện kể ấm nồng nơi phòng nước giảng viên giữa giờ nghỉ giải lao, hình ảnh Người vẫn hiện lên sừng sững: giản dị đến tận cùng mà vĩ đại. Vẫn vẹn nguyên trong tôi những phong bao lì xì đỏ thắm Thầy gửi tận tay tới từng cán bộ mỗi dịp xuân sang. Món quà tuy nhỏ nhưng tấm lòng trao đi nặng trĩu sự trân trọng — một cử chỉ tinh tế làm nên cốt cách văn hóa không lẫn vào đâu được của mái trường Kinh Công. Tôi vẫn khắc cốt ghi tâm lời Thầy răn dạy trong một mùa khai giảng năm nào: “Nếu không tự xác định hướng đi cho mình, các em sẽ đánh mất tương lai”. Lời nhắn nhủ ấy, thiết nghĩ, chính là cái triết lý sống được đúc kết từ cuộc đời tự lực cánh sinh dựng trường của Thầy.

Cái gốc “Trí Nhân” và cái đạo lý “Nghĩa Nhân” mà Thầy dày công vun trồng, qua thời gian, đã kết tinh thành một thứ “Tình Người Kinh Công” vô cùng đặc biệt. Nó không phải thứ trang sức bằng khẩu hiệu treo trên vách tường, mà nó hiện hình trong từng bàn tay sẵn sàng chìa ra nâng đỡ nhau khi hoạn nạn. Thời gian có thể phủ rêu lên nhiều thứ, nhưng làm sao xóa nhòa nổi cái buổi chiều định mệnh khi hung tin về em Giáp Văn Quang ập đến. Đứa học trò tội nghiệp nằm hôn mê sâu, giành giật từng hơi thở mong manh giữa lằn ranh sinh tử. Đêm ấy, cả mái trường Kinh Công như lặng đi, một cái lặng im phăng phắc đầy lo âu. Nhưng rồi, từ những tiếng gọi âm thầm, lòng trắc ẩn của hàng ngàn con người bỗng bùng lên như một ngọn núi lửa. Thầy cô nhường cơm sẻ áo, sinh viên gom góp từng đồng phụ cấp ít ỏi… tất cả cùng hướng về phòng cấp cứu bằng những lời cầu nguyện khẩn thiết nhất. Và cái điều kỳ diệu đã đến, như một sự đền đáp cho sức mạnh của tình người: em tỉnh lại, bình phục và trở về giảng đường trong niềm hạnh phúc vỡ òa.

Bên cạnh cái bóng mát đại thụ của Thầy, Kinh Công còn là nơi hội tụ của những người đồng nghiệp đi qua đời tôi như một làn hương mùa hạ dịu mát, thoảng qua nhưng vương vấn cả đời. Dẫu đã khuất bóng, họ vẫn ở lại trong miền ký ức của tôi bằng sự tử tế và lòng nghiêm cẩn với nghề. Đó là cô Trương Thúy Ngọc — “cô Ngọc 2” của Khoa Anh A chúng tôi. Tôi nhớ những giờ dạy của cô dưới ô cửa sổ ngập tràn ánh nắng. Thứ tiếng Anh chuẩn mực, thanh tân phát ra từ một người phụ nữ Tràng An sao mà sang trọng, cuốn hút thế. Cô đứng đó, nhẹ nhàng bẻ gãy những cấu trúc ngữ pháp khô khốc, biến chúng thành thứ thanh âm có nhạc tính, có hồn cốt. Rồi cái cơn bạo bệnh ác nghiệt bất ngờ cướp cô đi trong sự bàng hoàng tột độ. Ngày tiễn đưa cô về với đất mẹ, phượng vĩ rực lên một màu đỏ nhức nhối cả khoảng sân trường, tựa như những giọt lệ bằng máu tiễn biệt của mùa hạ. Cô đã hóa thân vào mây trời tự do, nhưng cái lòng tận tụy ấy thì vẫn ở lại, ngân lên như một nốt nhạc ấm áp.

Ba mươi năm — một hành trình đủ dài để tự hào. Ngọn lửa Thầy thắp lên vẫn âm thầm cháy trong từng trang giáo án thao thức đêm khuya, trong từng lời giảng rút ruột tằm buổi sớm mai, và trong sự trưởng thành của hàng vạn cựu sinh viên đang tỏa đi muôn phương tung cánh. Từ những mái ngói rêu phong xưa cũ của ngày đầu gian khó, Kinh Công nay đã vươn mình mạnh mẽ, mở toang những cánh cửa hướng ra chân trời hội nhập.

Hôm nay, đứng giữa cái không gian lộng lẫy của khoảng trời chiều Hà Thành — khi tiếng ve đã ngân dài thành một vệt âm thanh, hòa cùng sắc hoa bằng lăng tím ngắt đan xen phượng vĩ đỏ đến rưng rưng, lòng tôi lại hướng về ngày hội lớn với nỗi nhớ Thầy khôn nguôi. Cánh cửa trường vẫn rộng mở đón gió bốn phương, những bước chân thanh xuân tiếp nối dài thêm trên bậc hành lang cũ. Và giữa cái dòng chảy tràn trề nhựa sống ấy, chúng tôi như vẫn cảm nhận được bóng Thầy đang đứng đâu đó dưới tán cây quen thuộc nơi sân trường. Người vẫn ở đó, lặng lẽ mỉm cười bao dung, đôi mắt kiên định dõi theo ngôi trường mà Người đã dành trọn vẹn cả cuộc đời, cả tâm huyết để vun đắp.

Kinh Công ơi, mái nhà của chữ Tâm và chữ Tài, nơi ngọn lửa Nghĩa Nhân sẽ mãi cháy sáng — không chỉ rực rỡ giữa những ngày nắng hạ, mà còn đủ sức sưởi ấm muôn thế hệ giảng viên và học trò đi qua mọi bão giông của cuộc đời!

Hà Nội, tháng 6 năm 2026