CON ĐI NHƯ NGỌN LỬA MẸ ĐỂ LẠI

 

CON ĐI NHƯ NGỌN LỬA MẸ ĐỂ LẠI

Ngày Mẹ rời khỏi thế gian,
trời không đổ mưa.
Chỉ có lòng con –
đổ một cơn bão không tiếng sấm.

Ai bảo lớn rồi là mạnh?
Không.
Chỉ khi mất Mẹ,
con mới biết mình chỉ là đứa trẻ
đang bám víu vào một khoảng không.

Nhưng Mẹ ơi…
Mẹ chưa từng dạy con quỵ xuống.
Mẹ chưa từng nuôi con bằng nước mắt.
Mẹ nuôi con bằng ý chí,
bằng bàn tay chai sần,
bằng những đêm thức trắng mà không ai hay.

Nên từ ngày Mẹ đi,
con không chỉ khóc.
Con đứng dậy.
Dẫu run.
Dẫu thiếu hơi thở.
Con vẫn đứng.

Vì nếu con ngã –
Mẹ sẽ không còn chân nào để đi tiếp trong đời này.

Con đi, không phải để trốn nỗi đau,
mà để sống cao hơn,
để chiến đấu thay phần Mẹ chưa kịp đi.

Con đi –
không phải bóng một mình,
mà bóng hai người:
con và Mẹ trong cùng một nhịp tim.

Mẹ thành bình minh trước mặt,
thành hơi gió sau lưng,
thành giọng nói trong xương,
thành ánh sáng trong mọi ngã rẽ con bước qua.

Nếu đời quật ngã con mười lần,
con đứng dậy mười một.
Nếu đêm tối phủ dày,
con thắp sáng bằng chính nỗi thương này.

Không phải thương để khóc,
mà thương để sống rực rỡ,
để mỗi bước con đi
là một bông hoa nở tiếp từ tay Mẹ.

Mẹ ơi –
con thề sống vững như đất,
cháy bền như lửa,
và hiên ngang như ngày Người còn đứng trước mái hiên quê.

Kể từ nay
con không yếu nữa.
Con là nối dài của Mẹ.
Là đời Mẹ tiếp tục gọi tên.
Là ánh sáng Mẹ gửi lại thế gian này.

Mẹ đi rồi… nhưng không hề mất.
Mẹ đổi dáng – thành sức mạnh trong con.

Người ta có thể không thấy Mẹ,
nhưng mỗi lần con đứng dậy sau bão giông,
là Mẹ
trở lại.

Mẹ sống tiếp –
trong con. 🔥

(Quang Đặng – YM, 30.11.2025)

CHÚC PHÚC HOÀNG ANH – HOÀNG LONG

 

CHÚC PHÚC HOÀNG ANH – HOÀNG LONG

Dưới thiệp hồng ánh kim duyên,
Hoàng Anh – Hoàng Long sóng huyền sánh đôi.
Trăng ngà dát ngọc lên trời,
Tình như suối ngọt, như lời hẹn xưa.

Mai này chung bến nắng mưa,
Lòng trao một hướng – sớm trưa vẹn đầy.
Bước cùng nhau nhuộm tháng ngày,
Hoa yêu vẫn nở, ngời say sắc vàng.

Chúc em hạnh phúc ngập tràn,
Như trăng bạc thả, dịu dàng kết duyên.
Xuân đời mãi thắm dịu hiền,
Tơ hồng thắt núi, ngân miền biển xanh.

Chúc nhà mới rộn tiếng lành,
Thương vun thành trái, thơm xanh cuối ngày.
Hoàng Anh – Hoàng Long sum vầy,
Trăm năm khắc ngọc, duyên đầy chẳng phai.

(Quang Đặng - Tặng HA-HL, 27.11.2025)

Khi Mẹ không còn nghe nữa

 

Khi Mẹ không còn nghe nữa...

Mùa thu hoa cúc vàng rực rỡ trên cánh đồng xanh. Gió heo may se lạnh chạm khẽ vào lòng – con nghe tim mình xao động, nỗi buồn xưa lại ùa về.

Ngày mẹ đi cũng là một mùa thu như thế. Con mất mẹ, cháu mất bà, họ hàng mất một người thân; và tim con như hóa giá băng – xuân vỡ, đường về không còn tìm thấy.

Con nhớ mẹ như lá thu đổi màu, như đêm mưa xào xạc nước mắt tràn không kịp giấu.
Con đã già nhưng chỉ mong bé lại – để thời gian quay về nơi cũ được ngả đầu vào vòng tay mẹ, không lo toan đời dâu bể. Giờ đây, khi đã hiểu hết lòng mẹ thì con muộn rồi.

Mẹ ơi, bây giờ mẹ ở nơi nào?

Có còn thương con như thuở ngày xưa?

Mùa đông về, lạnh lắm – lạnh đến tận phần tuổi nhỏ chưa kịp khép. Cây có gốc, nước có nguồn; con chỉ mong có nhịp ô thước nối hai bờ sinh – tử để con lại được gặp mẹ. Con hứa sẽ ngoan – như mẹ từng dặn.

Con biết rồi đời ai cũng đến lúc phải rời xa mái ấm ấy. Chỉ mong sống sao cho trọn nghĩa – để thế hệ sau còn nhận được chút ấm từ người đi trước. Mẹ linh thiêng, xin soi đường chỉ lối, để một ngày nào đó – nơi miền an bình – con lại được gọi mẹ bằng tiếng ngày thơ.

Con nhớ mẹ.

---

Đọc bài của Chiến, lòng con lại rung lên nhẹ như tiếng mưa ngoài hiên. Mưa rơi thành chuỗi, mà trong con cũng đầy một cơn mưa khác – mưa ký ức. “Con nhớ mẹ” – chỉ ba chữ thôi mà như mũi kim khâu thẳng qua trái tim con đang mềm.

Chiến nhớ mẹ bằng hoa cúc, bằng gió heo may, bằng mùa thu thất lạc – còn con nhớ mẹ bằng tiếng dép trên nền gạch, bằng hơi bếp tro chiều, bằng một tiếng “mẹ ơi” nay chỉ trả về bằng lặng im.

Cậu viết: Con già rồi mà chỉ muốn trẻ con – câu ấy khiến con nghẹn.

Người ta chỉ muốn làm trẻ con khi không còn vòng tay để trở về. Khi mẹ còn, ta sống nhanh. Khi mẹ đi rồi, ta tập đi chậm lại để ôm từng mảnh ký ức.

Nhờ bài của Chiến, con hiểu rằng mất mẹ không phải là chia ly trọn vẹn.

Mẹ vẫn còn – trong hơi thở mà ta dành cho đời, trong cách ta đối đãi với nhau.

Mỗi điều tử tế ta làm –  là một lần mẹ sống tiếp.

Mỗi hiền hòa ta giữ –  là một lần mẹ trở lại.

---

Đêm nay, con gập trang viết của Chiến như gập một chiếc khăn thấm nước mắt.

Mưa chưa tạnh, nhưng lòng con khẽ yên.

Hóa ra con không cô độc trên con đường vắng mẹ – vì còn một người bạn cùng mang khoảng trời thiếu vắng ấy.

Dù chẳng đứng cạnh nhau, nhưng trong đêm mưa lặng, hai trái tim như tựa chung một bờ vai không tiếng gọi.

Một mẹ đi từ mùa thu xưa, một mẹ mới khép cửa trần gian nhưng nỗi nhớ thì vẫn còn nguyên hình hài.

Có thể mẹ không còn nghe nữa.

Có thể chẳng thể đáp lời thêm một lần.

Nhưng mẹ vẫn ở đây – trong máu thịt, trong ký ức, trong những ngày chúng con biết sống chậm và thương sâu hơn.

Mất mẹ không kết thúc yêu thương.

Nó chỉ đổi chỗ – từ bàn tay mẹ sang trái tim con.

(Quang Đặng - Đêm lặng, 29.11.2025)

Gió ngoài hiên – hơi mẹ trong tim

 

Gió ngoài hiên – hơi mẹ trong tim

Mẹ ơi, đêm nay con lại ngồi một mình – giữa khoảng lặng không còn tiếng ho khẽ, không còn tiếng dép cũ quệt qua nền gạch.

Chỉ có tiếng tim con tự rụng từng nhịp, như đang dò dẫm tìm một mái nhà đã mất người chờ cửa.

Người ta bảo thời gian sẽ làm con quen, nhưng hình như… con vẫn chưa đủ can đảm để chấp nhận điều đó.

Ngày mẹ rời trần thế, con nghĩ chỉ cần mạnh mẽ là đủ để vượt qua.

Nhưng con đâu biết mạnh mẽ không thể thay thế một vòng tay.

Không thể lấp vào khoảng trống mà mẹ để lại trong từng hơi thở của đời con.

Có những đêm, con chỉ muốn gọi “Mẹ ơi” dài như một lời cầu cứu, dù biết phía đầu kia chẳng còn giọng đáp, chỉ còn khoảng trời im lặng đến đau thắt.

Con nhớ bàn tay mẹ xoa đầu mỗi sớm – ấm đến mức giờ nhớ lại vẫn thấy sống lưng nổi gai.

Nhớ dáng mẹ liêu xiêu tưới gốc mai trước sân, cẩn thận như nâng niu một phần tuổi thơ con.

Nhớ cả lời mẹ mắng – thứ âm thanh ngày xưa con né tránh, giờ con đổi cả kiếp người cũng không mua nổi một lần nghe lại.

Hóa ra có những thứ chỉ đẹp nhất khi đã không còn trong tầm với.

Có những người chỉ được hiểu rõ giá trị khi ta không thể chạm vào nữa.

Mẹ ơi…

Con lớn thật rồi, nhưng cứ nhắc đến mẹ là thấy mình bé lại như thuở chưa biết buộc dây giày.

Con đang tập sống tốt hơn mỗi ngày – như lời mẹ dặn khi còn nằm tựa cửa sổ nhìn con đi học.

Lời mẹ, con mang theo như kinh nhật tụng, không bao giờ hết hiệu lực – kể cả khi mẹ đã ở một nơi bình yên hơn dương thế này.

Nếu có một chiếc cầu nào bắc từ cõi tạm sang nơi mẹ yên nghỉ, con xin được đi một đoạn thôi, để nắm lấy bàn tay đã từng chở che cả tuổi thơ con, để nói một câu con chậm trễ quá lâu:

Mẹ ơi, con thương mẹ.

Thương đủ một đời chưa vơi.

Thương dài đến tận cuối kiếp làm người.

Mẹ hãy ngủ trong vùng sáng mềm ấy nhé.

Con sẽ sống tử tế, sống đàng hoàng, sống nghiêng về yêu thương – không phải để đời khen con, mà để mẹ, ở nơi cao kia, để lần nữa mỉm cười mà mở vòng tay đón con vào lòng.

Và mỗi khi gió nhẹ lướt qua mái hiên, vạt áo, hay dải cỏ bên thềm, con sẽ tin đó là mẹ trở về – dịu dàng như xưa, lặng lẽ như sương, ấm áp như hơi thở đầu đời con nhận được từ Người.

(Quang Đặng - Đêm 29.11.2025)

MẸ VỀ TRONG ÁNH BÌNH MINH

 

Có những điều ta biết cả đời cũng không đủ để quen.
Như việc một ngày tỉnh dậy – không còn Mẹ để gọi.

Ta có thể sống bao năm, đi bao nơi, đứng thật vững trước đời,
nhưng chỉ cần nhớ đến vòng tay ấy…
cả lồng ngực bỗng co lại như chưa hề trưởng thành.

Có thể Mẹ rời đi trong một buổi chiều rất nhẹ,
không gió, không lời, không cả một tiếng cửa khép.
Nhưng từ đó, mỗi khi đêm đen rơi xuống mái đầu,
ta lại thấy mình bé nhỏ đến nỗi chỉ muốn níu một tiếng ru đã lùi vào dĩ vãng.

Người ta nói: Hãy mạnh mẽ lên.
Nhưng làm sao mạnh mẽ được,
khi chỉ một thoáng vòm trăng, một làn gió cũ,
cũng đủ để trái tim thắt lại vì thương.

Và hôm nay…
chúng ta cùng trở về,
lần theo ánh bình minh mỏng như hơi thở của Mẹ,
để biết rằng có những yêu thương không nằm trong đôi tay –
mà nằm trong huyết mạch của ta đến suốt đời.

Xin mời lắng nghe bài thơ…

🌙 MẸ VỀ TRONG ÁNH BÌNH MINH

Con soi bóng giữa đêm đen,
Tưởng đâu tay Mẹ gọi tên trở về.
Cửa nhà lặng tiếng chân quê,
Chỉ vòm trăng cũ nằm kề cạnh con.

Dương gian bao nỗi vuông tròn,
Con vun vầng nhớ góp hờn – ủ thương.
Một mai cát bụi lên đường,
Xin đi nốt đoạn còn vương Mẹ hiền.

Nếu đời chỉ một lần yên,
Xin cho chọn lại – con nguyền ở bên.
Dẫu mang bão tố triền miên,
Con xin đổi hết bình yên… Mẹ gần.

Mai sau trăng gội hiên sân,
Bóng Mẹ rụng xuống như lần mới sinh.
Đường dài con bước một mình,
Mỗi sớm gió động – bình minh Mẹ về.

Rồi mai tóc trắng mờ che,
Con nghe Mẹ thở trong khe sáng ngần.
Hương xưa khẽ chạm vai trần,
Mẹ thành vệt sáng – hóa thân… vĩnh hằng.

Đến đây rồi,
nếu bạn thấy khó thở…
nếu ngực mình nhói một nhịp rất sâu…
nếu nước mắt dâng lên mà bạn không hiểu vì sao,
đó chính là vì Mẹ đang bước về qua câu chữ này.

Không phải bằng dáng ngồi cạnh bếp tro chiều,
không phải bằng bàn tay góp từng mảnh áo rách,
mà bằng một cách thầm thì hơn –
bằng ánh sáng rót qua những buổi sớm mai.

Và ta chợt hiểu:

Mẹ không mất.
Mẹ chỉ chuyển nơi trú.
Từ một người ngoài đời – thành một vì sáng trong tim.

Nếu bạn vẫn còn Mẹ để gọi,
hãy về với Mẹ ngay khi có thể.
Đừng để yêu thương trở thành việc để mai,
vì có những “mai sau” đến nhanh hơn một nhịp thở.

Còn nếu bạn đã đi qua mất mát ấy,
xin hãy ngẩng lên mỗi sáng,
đón bình minh như đón Mẹ trở lại từ phía mặt trời.

Hãy để nước mắt rơi –
như một cách Mẹ được ôm về lần nữa,
trong khoảnh khắc ta buông lòng và để trái tim trả lời thay môi miệng.

Vì cuối cùng, ta sống được đến hôm nay
cũng là nhờ một người đã từng
ôm trọn cả thế giới này cho ta bằng đôi tay bé nhỏ của Mẹ.

Và có lẽ…
đi hết một đời,
ta mới hiểu rằng:

Mẹ không ở phía sau nữa,
Mẹ đã hoá bình minh ở phía trước để đợi ta bước tới. 🌅

(Quang Đặng - YM, 30.11.2025)

THU NÀY HẸN ĐẾN ANH CHƠI

 

THU NÀY HẸN ĐẾN ANH CHƠI

Đến Anh một chuyến thu này,
Sương mỏng nghiêng gió, cánh mây vờn đồi.
Hyde Park lá cuốn chân người,
Thiên nga trắng lượn – mỉm cười đợi xem.

London vàng rót lên thềm,
Big Ben gõ nhịp – ru mềm lòng ta.
Bristol phố cũ sương nhoà,
Lá bay như cánh thư nhà gửi đi.

Bath mưa chạm má ướt mi,
Táo thơm nướng chín nhuộm khi trời chiều.
Oxford tháp cổ nghiêng yêu,
Mỗi ô cửa gỗ mở điều vương mơ.

Cambridge nước lặng như thơ,
Thuyền punt lả lướt – lòng ngờ đâu say.
York trầm, ngõ hẹp cong tay,
Quế bay từ bánh loang đầy cuối thu.

Cotswolds ngói phủ ưu tư,
Đá xưa ngủ giữa vườn thu hiền hòa.
Stratford đêm mịn như da,
Trăng rơi – phô mai tan ra, thấm tình.

Heathrow sáng, lá rung mình,
Sương theo làn gió mang hình trà thơm.
Chưa sang – lòng đã dỗi hờn,
Sang rồi – níu bóng Anh vờn mây ơi.

Nếu tim từng khát xa khơi –
Anh dang cửa đón: "Đến chơi với mình."

(Quang Đặng - Nhớ Anh, 29.11.2025)

GIỮ LỬA TRONG NGHỀ

 

🌙 GIỮ LỬA TRONG NGHỀ

Chén trà sớm rót mượt mà,
Trường tư cũng đẹp như hoa cuối ngày.
Phấn rơi – ký ức sum vầy,
Bao trang trẻ nhỏ hôm nay nên người.

Ngày thi đã đến chân trời,
Ngã ba gió lộng, vẫn tươi sáng lòng.
Đường dài đôi lúc chênh chông,
Vàng trong càng thử, càng không phai màu.

Dạy chữ – mới nửa nhịp sau,
Ta trao cả cách sống sâu giữa đời.
Tư – công, khác mái mà thôi,
Tâm bền chẳng đổi, vẫn ngời thương yêu.

Ngày mai cứ bước đừng xiêu,
Tin nơi chọn lựa – gió chiều rồi qua.
Giữ nghề như giữ đuốc hoa,
Ở đâu sáng đạo – chính ta dựng nền.

Và khi kết quả chưa nên,
Xin đừng để sóng chênh vênh nỗi lòng.
Cây chờ gió vẫn xanh trong,
Người bền ánh học – càng mong rộng trời.

Mai công lập nở duyên đời,
Đò sang bến mới – sáng lời phấn hương.

(Quang Đặng – Yên Mỹ, 28.11.2025)

 

CHÂN TÂM

 

CHÂN TÂM

Thiện hé nụ như hoa trong gió mỏng,
Ác giấu mình như bóng đá trầm sâu.
Một bên chói sáng nhiệm màu,
Một bên thăm thẳm như sầu nghìn năm.

Ngẫm kiếp trước bao tấm lòng xiêu ngả,
Gió nhân gian nghiêng lả mất hiền lương.
Có ngày sóng vỗ bờ thương,
Có khi đá sắc hóa hương dịu mềm.

Nhìn cho thấu thiện – tà chung mạch thở,
Chạm cho gần mới rõ cõi tâm sinh.
Hiểu rồi chẳng chọn riêng mình,
Cũng không phụ bóng phân hình thị phi.

Ta vượt chướng không vì điều sáng tỏ,
Mà vì lòng không gợn bóng sân si.
Thiện – Ác chỉ dải mây đi,
Gương tâm tịnh chiếu – trời vi diệu bày.

(Quang Đặng - HL, 28.11.2025)

 

HÀ NỘI — NỖI NHỚ CHẠM TẦN TIM

 

🌙 HÀ NỘI — NỖI NHỚ CHẠM TẦN TIM

Có bài nhạc tựa mưa đêm,
Rơi lên ký ức mềm êm thuở nào.
Hà Nội phố gọi lao xao,
Một câu hát cũ cũng trao nghẹn lòng.

Tôi đi mấy bến mênh mông,
Qua bao thành phố mà không thấy mình.
Bristol sương phủ lặng thinh,
Sydney gió thổi rung hình nhớ ai.

Chỉ nơi phố cũ đông dài
Giữ riêng nỗi nhớ không phai mỗi mùa.
Nghe cành bàng trụi ngày xưa,
Như xem lại đoạn phim vừa rớt tay.

Đèn đêm rơi xuống vai gầy,
Khói tan theo nhịp thở bay cuối đường.
Chuông chiều thả những dư hương,
Hoa sữa gọi bóng mơ vương dội về.

Dương cầm lạc giữa tịch mê,
Khơi lên nỗi nhớ chẳng hề gọi tên.
Dẫu đi bốn hướng, ba miền,
Hà Nội vẫn đứng bên thềm đợi tôi.

Ai xa thành phố một thời
Cũng mang cuộn nhớ chẳng rời được đâu.
Còn tôi, mỗi buổi nhạt màu,
Tắt đèn để phố nhiệm mầu bước ra.

Từ trong bóng tối phôi pha,
Hà Nội trở lại… thiết tha tận cùng.

(Quang Đặng - Một thời xa xứ, Đông 2025)

TRANSLATED BY AN'S SEN

HANOI – A MEMORY THAT TOUCHES THE DEEPEST CHORD

There is a song like midnight rain,

Falling on memories, soft and plain as old days.

Hanoi streets keep calling in their ways,

And one faded chorus still makes my heart strain.

I’ve crossed wide harbors, miles of sky,

Through countless cities where I can’t find me.

Bristol wrapped in mist moves silently,

Sydney winds shake frames of someone I miss.

Only those crowded streets that never sleep,

Guard a private longing that won’t fade with time.

A line of bare bàng trees, a younger rhyme,

Like a dropped film scene I replay and keep.

Night lamps fall gently on a fragile shoulder,

Smoke drifts out, in step with the breathing street.

Evening bells spill echoes, thin and sweet,

Milkwood flowers call old ghosts to smolder.

A piano lost in a dreamy trance,

Stirs up nameless aches I can’t ignore.

Though I roam three regions, four winds, and more,

Hanoi still waits by the doorstep of my chance.

All who’ve left that city of their youth

Carry a tangled yearning they can’t undo.

As for me, when days fade out of view,

I kill the lights and let the streets speak truth.

From the thinning shadows’ quiet seam,

Hanoi returns… my last, most tender dream.

 

Nghiêng Chiều Nhớ Quê

 

🏡 Nghiêng Chiều Nhớ Quê 🌿

Chiều nay mây trắng bay xa,
Hồn ai phiêu lãng nhớ nhà khôn nguôi.
Nắng phai mấy nhịp cuối trời,
Câu ru của mẹ vẫn vời bên tai.

Dòng sông lờ lững xuôi hoài,
Hàng tre nghiêng bóng, gió lay rộn ràng.
Lúa vàng trổ giấc mênh mang,
Hương bùn gợi nhớ, gió làng lao xao.

Chuông chùa vọng tựa đêm nao,
Cây đa bến cũ dạt dào tuổi thơ.
Lối xưa đất đỏ như tơ,
Bước chân trần chạy đợi chờ trăng lên.

Phố phường đèn điện đua chen,
Sao bằng bếp lửa ấm êm thuở nào.
Câu ca xưa nhẹ nghiêng chao,
Vành nón ai đợi gửi trao nắng chiều.

Dẫu đi muôn nẻo bao điều,
Tình quê vẫn giữ một chiều thiết tha.
Trong tim tạc dáng quê nhà,
Mái đình cổ tích chan hòa thiêng liêng.

Bao mùa tháng nối lời nguyền,
Tình quê vẫn giữ vẹn miền ước mong.
Lòng người lữ thứ ngóng trông,
Nơi neo đậu lại bến lòng bình yên.

(Quang Đặng - Yên Mỹ, sáng 28.11.2025)

Đan Đêm

 

🌙🧶 Đan Đêm (Bản tạm dịch)

Đêm về nhà lặng như sương,
Bóng trôi khe khẽ bên đường thở than.
Tay tôi tìm chốn an nhàn,
Vòng len mềm mại dịu làn hơi đêm.

Trăng ơi, bạn cũ êm đềm,
Soi đôi mũi chỉ tôi thêm sắc lòng.
Mỗi đường kim thoảng hư không,
Như lời gió nói nhẹ trong yên hòa.

Đan đêm – phép lạ thật mà:
Mỏi mệt hóa khéo, xót xa hóa mềm.
Ý tình rối rắm buông thêm,
Luồn qua sợi chỉ hoá êm, hoá tròn.

Người người vùi giấc ngủ ngon,
Riêng tôi thức giữa vải còn rung tim.
Tấm khăn khẽ đập nhịp im,
Nhắc rằng đời vẫn dịu êm góc này.

Đêm sâu chẳng chỉ đan mây,
Hoa len, búp sợi đắm say giữa trời…
Tôi còn dệt cả hồn tôi,
Kim trao mũi chỉ cho đời sáng trong.

 

BÌNH THƠ

⭐ BÌNH THƠ

Con đường công chức thật là sang,
Mươi chín, đôi mươi đứa sẵn sàng.
Thi rồi chẳng đậu, lại còn đen,
Thông báo đưa ra cái lý hèn.

Luật 10/59 nhân sự dẫn,
Lãnh đạo lon ton ấn triện chơi.
Quân tử nhếch môi, cười ngạo nghễ,
Rừng đếch sợ ai, miễn giải trình.

(12:40 trưa 27.11.2025 – Giáo Chủ) 

Bài thơ ngắn gọn tám câu nhưng mang giọng điệu trào phúng mạnh, đậm chất phê bình quan trường theo lối dân gian hiện đại. Không cầu kỳ hình tượng, không dùng điển tích, bài thơ chọn cách đâm thẳng vào sự thật bằng lời mộc, tạo nên sức bật châm biếm sắc và trực diện.

 

1. Giọng thơ: thẳng tưng – mạnh – không né tránh

Ngay từ câu mở:

“Con đường công chức thật là sang.”

Nghe như lời khen nhưng thực ra là lời mỉa mai mở đường – một kiểu “sang trên giấy”, “hào nhoáng ngoài mặt”.

Câu tiếp:

“Mươi chín đôi mươi đứa sẵn sàng.”

Tác giả dùng nhịp nói thông thường, nhấn vào hình ảnh tuổi trẻ háo hức bước vào lộ trình công chức – phản ánh thực tế xã hội: người trẻ kỳ vọng, nhưng cơ chế thì không dễ đoán.

2. Chất mỉa mai đậm ở 2 câu giữa

“Thi rồi chẳng đậu, lại còn đen.

Thông báo đưa ra cái lý hèn.”

Hai câu này là điểm trọng tâm:

Ø         “đen” ở đây vừa chỉ rủi ro, vừa ám chỉ bất minh.

Ø         “lý hèn” là cú đánh trực diện vào văn bản giải trình thiếu thuyết phục.

Đây là lối phê bình xã hội theo truyền thống của Hồ Xuân Hương: lời rất dân dã nhưng đòn hiểm nằm sau câu chữ.

 

3. Ý nghĩa của “Luật 10/59 nhân sự dẫn”

Dù không phải văn bản có thật, câu thơ này lại là dụng ý nghệ thuật kiểu châm biếm chính trị: gọi tên một “bộ luật trời ơi đất hỡi” để nói vấn đề đang bị dẫn chiếu bằng một thứ lý sự không ai kiểm chứng được.

Đây là cách hài hước mà sắc: kể luật để hù nhau, chứ chẳng có luật nào cả!

 

4. Hình tượng “lãnh đạo” và cú xoáy nhẹ

“Lãnh đạo lon ton ấn triện chơi”

Hình ảnh “lon ton” rất đắt:

Ø         vừa hạ bớt uy phong,

Ø         vừa cho thấy sự hời hợt trong quyết định,

Ø         chữ “chơi” kết câu càng nhấn mạnh thái độ bất cần, thiếu nghiêm túc.

Đây là câu thơ đánh không dùng dao, mà rất thốn.

 

5. Cú kết: đanh, ngạo, và đầy bản lĩnh

“Quân tử nhếch môi cười ngạo nghễ,

Rừng đếch sợ ai, miễn giải trình.”

Hai câu cuối dựng lên hình tượng người quân tử đứng giữa thời thế, không ồn ào, không đối đầu trực diện nhưng vẫn giữ vững bản tâm và khí tiết.

Ø    “Nhếch môi” là thái độ cao tay: không cần lời nặng nề, chỉ một nụ cười nửa miệng cũng đủ bày tỏ lập trường.

Ø    “Rừng” ở đây không chỉ là hình ảnh cánh rừng rộng lớn, mà còn là lối chơi chữ với chữ “Lâm” – một họ, một danh xưng, hoặc một biểu tượng của bản lĩnh cá nhân. Điều này khiến câu thơ mang sắc thái kép: vừa là rừng lớn chẳng sợ gió, vừa là “Lâm” không ngại sóng.

Ø     “Miễn giải trình” không phải lời thách thức, mà là tuyên bố thầm lặng của người ý thức rõ sự trong sạch của mình: ai ngay thẳng thì không cần biện bạch.

 

Cú kết vì thế trở thành điểm rơi của khí chất:

mềm trong ngôn từ, nhưng cứng trong lập trường;

ẩn dụ thì rộng, mà ý tứ thì sắc...

(Kẻ gieo chữ - Múa rìu qua mắt kiểm lâm

13:28 chiều 27.11.2025)