Vẫn nở trên thân cây cũ

Cây nhãn trước hiên nhà tôi già đến mức vỏ nứt ra từng mảng. Mỗi mùa, nó vẫn ra quả — không nhiều, không đều, nhưng đủ để biết nó chưa từng bỏ cuộc.

Nó đứng đó nhiều năm, lặng lẽ, ít khi được chú ý.

Một ngày, tôi buộc lên thân cây một giò Phi Điệp tím.

Tôi mang nó về từ Đà Lạt, trong một chuyến đi đã xa. Khi ấy, nó chỉ là vài cọng lá mỏng, buộc hờ trong chiếc giỏ nhỏ. Tôi giấu nó trong áo, đi qua sân bay như mang theo một thứ gì đó vừa mong manh vừa quan trọng. Suốt chuyến bay, tôi chỉ lo nó gãy, hoặc héo đi trước khi kịp về đến nhà.

Nhưng nó không chết.

Tôi buộc nó lên thân nhãn. Nó ở đó, bám vào lớp vỏ xù xì, lớn chậm, gần như không gây chú ý. Có những quãng tôi đi vắng dài ngày, mặc nó giữa nắng. Mỗi lần trở về, tôi đều nghĩ lần này có lẽ nó đã khô đi rồi. Nhưng chỉ cần một ít nước, vài hôm sau, lá lại căng lên, xanh trở lại.

Không ồn ào. Không đòi hỏi.

Chỉ là không chịu chết.

Có lần tôi về nhà trong cơn đau, bước đi tập tễnh. Việc đầu tiên vẫn là mở vòi nước, để làn ẩm rơi xuống thân nhãn — chỗ giò lan bám vào. Tôi không nghĩ nó nhớ tôi. Nhưng tôi biết, tôi nhớ nó.

Rồi một mùa, nó nở.

Những cánh tím bật ra từ thân cây xám. Không nhiều, không phô trương, nhưng đủ để làm đổi khác cái khoảng không trước hiên nhà. Màu tím ấy không rực, chỉ ánh lên vừa đủ để người ta phải dừng lại.

Tôi đứng rất lâu dưới gốc nhãn, không chụp ảnh, không gọi ai — chỉ nhìn.

Khi ấy, tôi nghĩ, có những thứ không cần giữ lại.

Nhưng rồi tôi quay lại.

Không phải vì sợ quên, mà vì khoảnh khắc ấy đã đi qua quá nhanh.

Bông hoa vẫn còn đó. Ánh sáng đã khác.

Tôi giơ máy lên.

Bức ảnh này không phải là lần đầu tôi nhìn thấy nó.

Nhưng là lần thứ hai — khi tôi đã biết mình vừa đi qua một điều gì đó.

Một con bướm bay đến, đậu lên chùm hoa. Nó ở đó một lúc, rồi đi. Mọi thứ trở lại như cũ: cây nhãn già, giò lan nhỏ, khoảng sân trước nhà.

Không có gì lớn lao xảy ra.

Chỉ là một thứ gì đó đã kịp nở, đúng lúc.

Và tôi có mặt ở đó.

Có lẽ, trên cái thân cây đã đi qua nhiều mùa ấy, không chỉ riêng giò lan biết cách nở.

Quang Đặng

Yên Mỹ chiều chủ Nhật, 29.3.2026