Viết Tiếp Bản Trường Ca

 

Viết Tiếp Bản Trường Ca (1)

 

Gửi lại thanh xuân vào nét mực,

Nhuộm màu sương trắng dệt vàng son.

Người xưa nằm xuống, hồn hóa cánh,

Bay cùng sông núi vạn năm còn.

Đất mẹ âm thầm nghe nhịp thở,

Thấm vào từng bước trẻ hôm nay.

Hòa bình đâu chỉ dừng khói súng,

Là lúc nhân sinh nắm bàn tay.

Buông bỏ sân si bên thềm cũ,

Dung thứ đơm hoa, vượng đất lành.

Chẳng cần vang động ngàn vạn dặm,

Chỉ nguyện ngời lên đóa bình minh.

Người trẻ vươn mình soi thế cuộc,

Mượn trí làm cầu, nối viễn phương.

Đem tâm gieo xuống đời thực tại,

Đường rộng thênh thang đượm tình thương.

Ba mươi năm ấy, tầm vóc mới,

Trang đời mở rộng vạn nỗi niềm.

Bụi phấn điểm tô màu tóc bạc,

Mái trường xưa ấy tỏa bình yên.

Viết tiếp duyên lành, không chói lóa,

Lặng lẽ hành thiện hóa tinh hoa.

Tâm trong, trí sáng, đời gieo ý,

Bất tử nghìn thu một trường ca.

(Quang Đặng - YM, 07.06.2026)

Trường Ca Tiếp Bước (2)

 

Gửi lại thanh xuân nét mực mòn,

Sương pha vai áo dệt vàng son.

Người xưa nằm xuống hồn hóa cánh,

Bay cùng sông núi, lượn đầu non.

Đất mẹ trầm tư suốt tháng ngày,

Thấm vào nhịp thở trẻ hôm nay.

Hòa bình đâu chỉ ngừng khói súng,

Là lúc nhân sinh nắm bàn tay.

Buông bỏ sân si dưới mái tranh,

Nhân ái đơm hoa, vượng đất lành.

Chẳng cần vang động miền xa thẳm,

Chỉ nguyện ngời lên vạn sắc xanh.

Người trẻ vươn mình hướng dặm trường,

Mượn trí làm cầu nối viễn phương.

Đem tâm gieo xuống đời thực tại,

Đường rộng thênh thang đượm tình thương.

Ba mươi năm trải, vạn gian nan,

Trang đời mở rộng đón vinh quang.

Bụi phấn vương nhòa màu tóc bạc,

Mái trường xưa ấy tỏa bình an.

Viết tiếp duyên lành, dẫu nẻo xa,

Lặng lẽ hành thiện hóa tinh hoa.

Tâm trong, trí sáng, đời gieo ý,

Bất tử nghìn thu một khúc ca.

(Quang Đặng - Cảnh hồ Coffee, 12.06.2026)

Hòa Nhịp Tình Thân

 

Hòa Nhịp Tình Thân

(Gửi nhà thơ Bích Phượng)

 

Nhận thơ cháu gửi cả trời xuân,

Mai nở hiên nhà rạng bước chân.

Ý đẹp nâng niu tình chú cháu,

Lời lành gắn kết nghĩa xa gần.

 

Sức bền tựa nước xuôi dòng biếc,

Lộc thắm như hoa nở ngát sân.

Gia đạo yên vui, đời thuận ý,

Trăm năm bền chặt một tình thân.

(Quang Đặng – YM, đêm muộn 06.06.2026)

Chở Đầy Nắng Chữ

 

Chở Đầy Nắng Chữ

 

Ba mươi năm — một nhịp trầm,

Gói từng sợi nắng, âm thầm thời gian.

Phấn bay, phím nhạc nhẹ lan,

Khoa Anh gieo hạt, ngập tràn tầng mây.

Miệt mài dệt những vơi đầy,

Nâng từng con chữ, đắp xây cuộc đời.

Ơn sâu rộng biển, cao trời,

Người xưa khai lối, rạng ngời niềm tin.

Tầm xa vời vợi bình minh,

Kinh Công nền vững, tạc hình thanh cao.

Chung lòng, chung một khát khao,

Vượt dòng giông bão, trăng sao đồng hành.

Dẫu ngày nhặt bụi, đêm canh,

Lửa hồng giữ ấm, nêm lành nhân duyên.

Mai này vạn dặm truân chuyên,

Mái trường nghĩa nặng, sắc thiêng tạc lòng.

Ba mươi năm — một dòng sông,

Chở đầy nắng chữ, mênh mông… tình đời.

- Quang Đặng, YM, 06.06.2026 -

TAM THẬP NIÊN TỰ

 

Thời gian đi qua đời người như một dòng sông lặng lẽ. Có những điều bị cuốn trôi theo năm tháng, nhưng cũng có những giá trị càng đi xa lại càng trở nên bền sâu. Với người thầy, hạnh phúc đôi khi thật giản dị: là được nhìn thấy những hạt mầm tri thức lớn lên từng ngày, là âm thầm nối nhịp phấn trắng hôm qua với tương lai, và là tình yêu nghề vẫn nguyên vẹn qua từng mùa đứng lớp.

Gần ba mươi năm gắn bó với bục giảng, tôi chưa từng nghĩ mình đang đi một hành trình lớn lao. Chỉ là mỗi ngày cố gắng gieo thêm một hạt mầm, thắp thêm một đốm lửa và giữ cho mình một tấm lòng không đổi. Ba mươi năm — một chặng đường đủ dài để tóc xanh ngả màu sương gió, nhưng cũng đủ tự hào để thấy cái nghĩa vun trồng đã kết trái, đơm hoa.

Trong những ngày tháng Sáu của năm Bính Ngọ, nhìn lại hành trình ba thập niên đồng hành cùng mái trường Kinh Công yêu dấu, tôi viết “TAM THẬP NIÊN TỰ” như một lời tự sự, một tiếng lòng tri ân. Rằng dẫu thời gian có làm phai bạc mái đầu, dẫu bão giông cuộc đời chưa bao giờ dừng lại, thì tay chèo ấy vẫn vững vàng, niềm tin vào con chữ và chí khí của một người đưa đò vẫn kiêu hãnh ngời sáng như thuở ban đầu...

TAM THẬP NIÊN TỰ

        

Bính Ngọ đường xa vững một lòng,

Ba mươi năm trọn nghĩa vun trồng.

Sương pha mái tóc, tình chẳng cạn,

Chữ tạc tâm người, mộng hóa Long.

Kinh sách nghìn chương soi vạn lý,

Công danh muôn thuở rạng non sông.

Bão giông chẳng quản tay chèo vững,

Kiêu hãnh ngời lên chí Lạc Hồng.

— Quang Đặng, mùa ve gọi nhịp tháng 6/2026

Viết Tiếp Hòa Bình

 

Viết Tiếp Hòa Bình

 

Mười tám đôi mươi gác bút nghiên,

Rời chốn giảng đường, giữ bình yên.

Có người nằm lại lòng đất mẹ,

Đổi lấy trời xanh, tựa cánh tiên.

 

Đất vẫn thở qua từng nhịp bước,

Năm tháng ngân vang gọi tên mình.

Hòa bình đâu chỉ ngừng tiếng súng,

Là nhịp tâm hồn kết ân tình.

 

Mở lòng đón nhận bao khác biệt,

Gói lại sân si, nhẹ đúng sai.

Hòa bình chẳng đợi điều vĩ đại,

Nảy mầm từ hạt nhỏ sớm mai.

 

Sinh viên vươn tầm thời số hóa,

Dùng trí làm cầu mở viễn phương.

Đem tâm xây nền đời thực tiễn,

Tư duy mở lối, đượm yêu thương.

 

Ba mươi năm – tầm cao vút sáng,

Trang đời tiếp nối mở muôn chương.

Từ bụi phấn đến hồn thời đại,

Cốt cách Kinh Công luôn tỏa hương.

 

Viết tiếp hòa bình chẳng phôi pha,

Hành động thầm lặng hóa tinh hoa.

Tâm trong, trí rộng, gieo hạt thiện,

Nở thành bất tử bản trường ca.

(Quang Đặng - YM, 07.06.2026)

MỪNG SINH NHẬT HẢI AN 2026

 

MỪNG SINH NHẬT HẢI AN 2026

Tháng Sáu nắng đậu bên thềm,
Sinh nhật bạn, gió dịu êm ghé về.
Hải An tựa dải triền đê,
Nghiêng mình trìu mến, chở che tháng ngày.

Nói cười dịu nhẹ như mây,
Lắng nghe thấu cả vơi đầy trong nhau.
Niềm vui góp nhặt nhiệm màu,
Nỗi buồn cũng hóa nhịp cầu cảm thông.

Yêu thơ từ những trang lòng,
Yêu miền ký ức mênh mông học trò.
“Đốm Xanh Mờ” - một giấc mơ,
Còn xanh trong những bến bờ tuổi hoa.

Mến yêu từng nét thiết tha,
Trang văn Nhật Ánh đậm đà tình quê.
Nhặt từng rung động say mê,
Ươm thành hạt nắng đậu kề bước chân.

Bao năm đứng lớp ân cần,
Gieo từng con chữ nảy mầm tương lai.
Yêu nghề bằng cả tháng ngày,
Dâng đời những đóa tràn đầy ngát hương.

Với con là cả yêu thương,
Là người bạn nhỏ trên đường lớn khôn.
Với chồng tình nghĩa sắt son,
Chung tay giữ lửa vẹn tròn niềm vui.

Tuổi mới vơi bớt ngược xuôi,
Bớt điều trăn trở, đẩy lui nỗi sầu.
Thanh xuân vẫn thắm một màu,
Như hoa tháng Sáu bền lâu hương đời.

Chúc An hạnh phúc rạng ngời,
Bình an ở lại trong lời, trong tâm.
Bạn bè còn mãi tri âm,
Nụ cười đọng giữa tháng năm dịu dàng.

(Quang Đặng – YM, 06.06.2026)

Đặng Thế Phong – Khúc Thu Rơi Xuống Tuổi 24

 

Trong buổi đầu của tân nhạc Việt Nam, Đặng Thế Phong hiện lên như một dấu lặng đặc biệt: ngắn ngủi, mỏng manh, nhưng đủ sức ngân thành dư âm dài lâu trong ký ức âm nhạc dân tộc. Sinh năm 1918 tại Nam Định, trong một gia đình công chức nghèo, ông sớm mất cha, phải dở dang việc học từ bậc thành chung tại trường Saint Thomas d’Aquin. Từ đó, đời sống trôi qua trong những năm tháng chật vật: Hà Nội, những tờ báo, những bức minh họa, và giấc mơ nghệ thuật không ngừng tìm đường tồn tại.

 

Những năm tháng tại Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương với tư cách dự thính đã để lại một giai thoại được nhắc lại nhiều lần: trong một kỳ thi, ông vẽ bức tranh “thân cây cụt”. Người giám khảo – họa sĩ Tardieu – sau khi chấm bài, không chỉ khen ngợi mà còn buông một nhận xét mang sắc thái tiên cảm về số phận người vẽ. Chi tiết ấy, qua thời gian, không còn là câu chuyện trường lớp mà trở thành một biểu tượng mơ hồ về sự mong manh của kiếp người nghệ sĩ.

 

Tuy nhiên, nếu hội họa chỉ là điểm khởi đầu, thì âm nhạc mới là nơi Đặng Thế Phong để lại toàn bộ đời sống tinh thần của mình. Trong một quãng đời rất ngắn, ông tạo dựng ba nhạc phẩm: Đêm thu, Con thuyền không bến và Giọt mưa thu. Ba tác phẩm ấy không chỉ là sáng tác đơn lẻ, mà hợp thành một không gian thẩm mỹ thống nhất: mùa thu như một định mệnh.

 

“Đêm thu” ra đời trong không khí sinh hoạt của phong trào học sinh, mang vẻ trong trẻo của một thời tuổi trẻ còn chưa biết đến chia ly. Ở đó, âm nhạc giống như một ánh lửa nhỏ, sáng lên giữa đêm, chưa mang sức nặng của thân phận, chỉ thuần khiết là cảm xúc sống động của những ngày đầu chạm vào nghệ thuật.

 

“Con thuyền không bến” lại mở ra một tầng cảm xúc khác. Tác phẩm gắn với mối tình giữa Đặng Thế Phong và cô Tuyết – con gái một gia đình buôn bán nhỏ ở chợ Sắt Nam Định. Câu chuyện tình ấy, theo nhiều tư liệu, bắt đầu từ những lần gặp gỡ giản dị, nhưng dần trở thành điểm tựa tinh thần lớn nhất trong đời ông. Chính trong một chuyến đi sông nước trên sông Thương, khi nhận tin người yêu lâm bệnh, những câu nhạc đầu tiên của “Con thuyền không bến” đã hình thành, mang theo cảm thức chia ly, cô độc và trôi dạt. Từ đó, hình tượng con thuyền trở thành một ẩn dụ bền bỉ cho kiếp người không bến đỗ.

 

“Giọt mưa thu” là điểm rơi cuối cùng của một đời sáng tạo. Được viết trong những ngày bệnh tật đã bước vào giai đoạn cuối, ban đầu mang tên “Vạn cổ sầu”, tác phẩm sau đó được đổi tên để bớt bi lụy. Nhưng chính trong sự tiết chế ấy, âm nhạc lại đạt đến độ ám ảnh sâu nhất: không còn kể chuyện, không còn hình ảnh, chỉ còn những giọt âm thanh rơi xuống khoảng lặng của thân phận.

 

Trong ký ức đời sống, hình ảnh cô Tuyết mặc áo đại tang đi sau linh cữu Đặng Thế Phong, theo sự đồng thuận của hai bên gia đình, trở thành một chi tiết vượt khỏi khuôn khổ lễ nghi thông thường. Nó không chỉ nói về một mối tình, mà còn nói về mức độ gắn bó tuyệt đối giữa đời sống và nghệ thuật – nơi cảm xúc cá nhân hóa thành biểu tượng.

 

Ông qua đời năm 1942 tại một căn gác nhỏ ở phố Hàng Đồng, khi mới 24 tuổi. Sự ra đi ấy khép lại một hành trình ngắn ngủi, nhưng lại mở ra một vùng ngân dài trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Sau ông, nhiều tên tuổi như Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Phạm Duy… tiếp tục phát triển những hướng đi khác nhau của âm nhạc trữ tình hiện đại. Tuy nhiên, trong nhiều ghi nhận, Đặng Thế Phong vẫn được xem là một trong những người mở đường cho dòng “nhạc thu” – nơi nỗi buồn trở thành một hình thức thẩm mỹ.

Hơn tám thập kỷ trôi qua, những giai điệu ấy vẫn còn vang lại như một lớp ký ức không tắt. Trong âm nhạc của Đặng Thế Phong, mùa thu không còn là mùa trong năm, mà trở thành một trạng thái của đời người: nơi mọi khởi đầu đều đã mang sẵn trong nó dấu hiệu của chia xa.

(Quang Đặng - YM, 05.06.2026)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.       Nhà xuất bản Tinh Hoa (1964), Con thuyền không bến (ấn bản tư liệu tiểu sử và tuyển tập liên quan Đặng Thế Phong), Sài Gòn.

2.       Phạm Duy, Hồi ký – Nhớ nhạc tiền chiến, NXB Âm Nhạc, Hà Nội (nhiều ấn bản).

3.       Doãn Mẫn, Hồi ức về tân nhạc Việt Nam tiền chiến, tư liệu ghi chép và hồi ký cá nhân, bản lưu hành nội bộ.

4.       Cảnh Linh (2021), “Chuyện tình Con thuyền không bến”, Hà Nội Mới Cuối tuần, 28/11/2021.

5.       Nhiều tác giả (tuyển chọn), Nhạc tiền chiến Việt Nam, các công trình nghiên cứu và tuyển tập âm nhạc, NXB Âm Nhạc, Hà Nội.

6.  Các công trình nghiên cứu âm nhạc Việt Nam hiện đại về Trịnh Công Sơn và ảnh hưởng của tân nhạc tiền chiến, đặc biệt các phân tích liên quan đến ca khúc Ướt mi và dòng “nhạc thu” Việt Nam, đăng tải trong các tạp chí nghiên cứu âm nhạc và văn hóa Việt Nam.

1. Đêm thu

https://youtu.be/x9CTQtG7GdQ?list=RDx9CTQtG7GdQ

2. Con thuyền không bến

https://youtu.be/TBui9whqEfw?list=RDTBui9whqEfw

3. Giọt mưa thu:

https://youtu.be/JAWuGp3zhi8?list=RDJAWuGp3zhi8

4. Đặng Thế Phong: Thiên Tài Chết Năm 24 Tuổi

https://youtu.be/YTbmKrL9B7g

Có Đất Mà Vắng Linh Hồn

 

Có những điều hiện diện quanh ta mỗi ngày, bình dị và thầm lặng đến mức ta ngỡ chúng là một lẽ đương nhiên sẽ còn mãi với thời gian.

Một triền sông đỏ nặng phù sa, một bãi bồi quanh năm xanh mướt, hay một cái tên làng, tên đất đã đi qua biết bao thế hệ mưu sinh... Chúng nằm đó, nhịp nhàng như hơi thở của đất mẹ, quen thuộc đến mức chẳng mấy ai mảy may tự hỏi vì sao mình lại gắn bó máu thịt đến nhường này.

Cho đến một ngày, đứng giữa dòng xoáy của những đổi thay và những công trình san lấp, con người bỗng giật mình nhận ra: có những giá trị tưởng như vĩnh hằng, nhưng chỉ cần một phút vô tình đánh mất, sẽ chẳng bao giờ tìm lại được nữa. Và cũng từ trong khoảng lặng hoang mang ấy, một câu hỏi âm thầm nhưng nhức nhối được đánh thức.

Điều gì thật sự làm nên linh hồn của một vùng đất? Khi những bờ xôi ruộng mật hóa thành bê tông thô ráp, ta đang tiến về phía văn minh hay đang lùi sâu vào khoảng trống của sự lãng quên?

Bài thơ dưới đây được viết từ chính câu hỏi đầy trăn trở ấy – một tiếng lòng gọi tìm căn nguyên mạch ngầm của xứ sở:

Có Đất Mà Vắng Linh Hồn

Hồng Hà đỏ một dòng thiêng,

Mang hồn non nước nối miền xa xôi.

Ngàn năm khí tụ đất trời,

Long Đỗ kết mạch rạng ngời Thăng Long.

 

Rồng đâu từ cõi hư không,

Mà từ lòng đất hóa hình bay lên.

Bao phen lửa khói đảo điên,

Kinh thành vẫn giữ căn nguyên mạch ngầm.

 Hồng Hà đâu chỉ là sông,

Mà là huyết mạch uốn vòng nước non.

Bãi bồi giữ nhịp sinh tồn,

Khúc quanh tụ khí, cồn son kết hình.

 

Người nhìn chỉ thấy đất mình,

Người sâu mắt thấy hồn linh núi đồi.

Mất nhà dựng lại được thôi,

Mất mùa còn đợi đất trời hồi sinh.

 

Điều đau nhất cõi nhân sinh,

Là quên nguồn cội đã thành máu xương.

Có Rồng mà mất linh quang,

Có đất mà vắng hồn ngàn năm xưa.

 

Mai này phố xá như mơ,

Xin đừng để gốc bơ vơ cuối trời.

Giữ quê chẳng chỉ giữ nơi,

Mà gìn một cõi hồn người trong ta.

 

(Quang Đặng – YM, 05.06.2026)

NỢ NƯỚC RỒNG THIÊNG

 

Trong dòng chảy bất tận của thời gian, có những mảnh đất không chỉ là nơi ta cắm rễ sinh tồn, mà còn là thân xác hữu hình mang linh hồn của một dân tộc. Khi Tản Lĩnh còn mờ mây phủ, khi Hồng Hà vẫn cuộn sóng oai hùng, ấy là lúc long mạch ngàn năm đang thầm lặng cựa mình, nuôi dưỡng nguyên khí của giang sơn. 

Mỗi tấc đất, mỗi bãi bồi nơi dải đất mang hình dáng Rồng chầu hổ phục này đều chứa đựng dòng máu và nước mắt của tiền nhân. Trước giông bão của thời cuộc và những đổi thay của lòng người, tiếng vọng từ lòng đất mẹ đã kết tinh thành những vần thơ đầy khí phách, như một lời thề gìn giữ non sông.

NỢ NƯỚC RỒNG THIÊNG

Tản Lĩnh mây mờ, khí cuộn vang,

Hồng Hà sóng dữ cuộn oai vàng.

Rồng thiêng trỗi dậy vờn trăng bạc,

Mạch quý bừng lên tỏa sắc sang.

Chớ cắt nguồn sinh gây đứt đoạn,

Đừng ngăn dòng chảy hóa khô rang.

Vô minh bán đất, hồn sông nát,

Tội để ngàn sau chịu lệ tràn.

Suy ngẫm:

Bài thơ khép lại nhưng tiếng vọng cảnh tỉnh vẫn còn lay động tâm can. Mảnh đất dưới chân ta hôm nay không phải là một khối đất đá vô tri, càng không phải là món tài sản để cân đo, định giá; nó là một thực thể sống, một cơ thể đang thở và đang mang trong mình sinh mệnh của cha ông.

Khi đứng trước một quyết định can thiệp vào tự nhiên, khi những lằn ranh lợi ích vẫy gọi, hãy tự hỏi: Ta đang khơi dòng cho mạch quý bừng lên, hay đang nhẫn tâm đặt nhát dao cắt đứt huyết mạch của chính tổ tiên mình? Vô minh trước hiện tại chính là sự tàn nhẫn đối với tương lai. Quyền định đoạt nằm trong tay thế hệ hôm nay, nhưng cái giá của sự đánh đổi sẽ hằn sâu lên số phận và giọt nước mắt của thế hệ mai sau.

Đứng trước sự hưng vong của mạch đất và hồn sông, bạn chọn làm người canh giữ linh hồn xứ sở, hay chọn quay lưng để mặc giang sơn hóa tro tàn?

Chú thích:

Tản Lĩnh – hồn thiêng Tản Viên, dãy núi Ba Vì.

(Quang Đặng - Nắng Hạ 2026)

Yên Mỹ - Dải Đất Tình Người

 

Yên Mỹ - Dải Đất Tình Người

 

Bảy trăm năm sóng phù sa bồi đắp,

Dáng làng xưa ẩn hiện nét sương ngân.

Dâu xanh mướt dập dìu theo tiếng hát,

Lúa đương thì óng ả gọi mùa xuân.

 

Nghĩa xóm tình làng keo sơn, son sắt,

“Trâu Yên Mỹ” vốn chân chất, cần cù.

Dưới bóng tre già, ngân nga câu hát,

Rộn tiếng cười, ngào ngạt nét hương nhu.

 

Đời dẫu khó vẫn đậm đà cốt cách,

Tình nhân ái thắp sáng những đêm thâu.

Hoạn nạn đến cùng nhau nâng mái lá,

Nghĩa tình thôn quê thắm đượm trước sau.

 

Đình cổ kính soi bóng dòng sông đỏ,

Hương ước xưa còn giữ bao nếp làng.

Hồn văn hóa thăng hoa cùng lễ hội,

Đất anh hùng ngàn năm vẫn vẻ vang.

 

Hồng Hà miệt mài chở nặng phù sa,

Bồi đạo nghĩa, vun đắp tình đất mẹ.

Yên Mỹ mãi xanh màu cây trái ngọt,

Đón bình minh bừng sáng cả trời quê.

    (Quang Đặng - YM, 06.06.2026)