ĐẤT NƯỚC TRỌN NIỀM VUI

 

Nghe “Đất nước trọn niềm vui” trong tháng Tư

Tháng Tư luôn trở lại trong ký ức dân tộc bằng một sắc trời rất riêng: vừa rực rỡ, vừa lắng sâu. Đó là tháng của những ngày không thể quên, khi lịch sử khép lại một chặng trường chinh đầy gian khổ để mở ra buổi sáng hòa bình, thống nhất, sum họp. Trong không gian thiêng liêng ấy, có những ca khúc không chỉ để nghe, mà để nhớ, để xúc động, để thấy trái tim mình ngân lên cùng nhịp đập của non sông. Và trong số ấy, “Đất nước trọn niềm vui” của nhạc sĩ Hoàng Hà là một giai điệu đặc biệt như thế.

Chỉ cần những câu nhạc đầu tiên cất lên, người nghe đã cảm nhận được ngay không khí của một ngày lịch sử lớn lao: ngày đất nước liền một dải, ngày Bắc – Nam sum họp, ngày niềm vui dân tộc vỡ òa sau bao năm dài chia cắt. Đây không chỉ là một bài hát mừng chiến thắng. Sâu xa hơn, đó là khúc ca của đoàn tụ, của hòa bình, của một dân tộc đã đi qua mất mát để chạm tới giờ phút vẹn tròn.

Điều làm nên giá trị đặc biệt của ca khúc này trước hết nằm ở hoàn cảnh ra đời hiếm có của nó. Theo nhiều tư liệu, nhạc sĩ Hoàng Hà viết “Đất nước trọn niềm vui” vào đêm 26/4/1975 tại Hà Nội, khi những tin thắng trận từ miền Nam liên tiếp dội về, khi cả dân tộc đang sống trong một tâm thế chờ đợi khẩn trương, hồi hộp và tràn đầy tin tưởng. Bài hát ra đời trước ngày 30/4 chỉ ít hôm, như một linh cảm nghệ thuật hòa vào chính bước đi thần tốc của lịch sử. Nếu có những ca khúc cất lên sau chiến thắng để ca ngợi chiến thắng, thì ở đây, âm nhạc dường như đã đi trước một nhịp, cất tiếng ngay trong thời khắc dân tộc đang tiến gần đến giờ phút toàn thắng.

Bởi thế, nghe “Đất nước trọn niềm vui”, ta không chỉ nghe một giai điệu đẹp, mà còn nghe được hơi thở của thời đại. Âm hưởng bài hát mang dáng dấp một khúc khải hoàn: tươi sáng, rộn ràng, rộng mở. Câu nhạc như nâng bước chân người đi giữa cờ hoa, giữa tiếng reo vui của ngày non sông thu về một mối. Nhưng ca khúc không chỉ có vẻ rực rỡ bề ngoài. Ẩn dưới niềm hân hoan ấy là một chiều sâu xúc động rất lớn, bởi niềm vui này không đến dễ dàng. Nó được đổi bằng biết bao năm tháng chiến tranh, bằng biết bao hy sinh, mất mát, chia lìa và chờ đợi. Vì thế, bài hát vừa hùng tráng, vừa thiêng liêng; vừa náo nức, vừa đằm sâu.

Nhan đề “Đất nước trọn niềm vui” cũng là một cách khái quát thật đẹp tinh thần của tác phẩm. Đó không phải niềm vui của riêng một thành phố, một đoàn quân hay một vùng đất. Đó là niềm vui chung của cả dân tộc khi chiến tranh khép lại, khi đất nước không còn chia cắt, khi khát vọng thống nhất đã trở thành hiện thực. Bởi vậy, bài hát không dừng ở ý nghĩa của một bản hành khúc chiến thắng. Nó còn là tiếng hát của hòa bình, của đoàn tụ, của phẩm giá Việt Nam sau những thử thách lớn lao của lịch sử.

Có lẽ cũng vì chạm đúng vào mạch cảm xúc sâu thẳm ấy mà ca khúc đã sớm đi vào đời sống công chúng. Chỉ ít ngày sau khi được viết xong, bài hát đã được thu âm và phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam vào sáng 1/5/1975. Bản thu đầu tiên gắn với tiếng hát NSND Trung Kiên – một giọng ca khỏe khoắn, sang trọng, đĩnh đạc, rất phù hợp với khí chất của tác phẩm. Từ đó, “Đất nước trọn niềm vui” trở thành một trong những âm thanh biểu tượng nhất của mùa xuân đại thắng 1975, mỗi lần vang lên là mỗi lần gợi dậy trong lòng người nghe niềm tự hào và xúc động.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, nhưng sức sống của ca khúc vẫn không hề phai nhạt. Mỗi độ tháng Tư về, khi giai điệu ấy lại ngân lên, người nghe hôm nay không chỉ nhớ về một mốc son của lịch sử dân tộc, mà còn được nhắc nhớ về giá trị của hòa bình, của thống nhất, của những hy sinh đã làm nên ngày sum họp. Đó chính là dấu ấn của một ca khúc lớn: không chỉ lưu giữ một sự kiện, mà còn lưu giữ được tinh thần của cả một thời đại.

Giữa rất nhiều bài hát viết về ngày 30/4, “Đất nước trọn niềm vui” vẫn ở lại bền sâu trong trái tim nhiều thế hệ. Bởi đây không chỉ là khúc ca của chiến thắng, mà trước hết là khúc ca của một dân tộc sau bao đau thương cuối cùng đã được sống trong niềm vui trọn vẹn. Và có lẽ, chính vì thế, mỗi lần nghe lại trong tháng Tư, ta vẫn thấy lòng mình lặng đi rồi bừng sáng – như được chạm vào một thời khắc mà lịch sử, âm nhạc và lòng người đã gặp nhau trong vẻ đẹp vẹn nguyên.

Đất nước trọn niềm vui
Tác giả: Hoàng Hà

Ta đi trong muôn ánh sao vàng, rừng cờ tung bay!
Rộn ràng bao mê say những bước chân dồn về đây.
Sài Gòn ơi!
Vững tin đã bao năm rồi một ngày vui giải phóng.

Ta nghe như vang tiếng Bác Hồ dậy từ non sông!
Rạo rực sao hôm nay, Bác vui với hội toàn dân.
Thành đồng ơi!
Sắt son đã vang khúc khải hoàn.
Ôi! Hạnh phúc vô biên!
Hát nữa đi em, những lời yêu thương.

Hò ơ... ớ hò... ớ hò... ớ hò...
Hội toàn thắng náo nức đất nước,
Ta muốn bay lên, say ngắm sông núi hiên ngang,
Ta muốn reo vang, hát ca muôn đời Việt Nam,
Tổ quốc anh hùng!

Ôi quê hương, dẫu bao lần giặc phá điêu tàn mà vẫn ngoan cường,
Giành một ngày toàn thắng.
Đẹp quá!
Đời rực sáng những ánh mắt lấp lánh.
Ta muốn ôm hôn mỗi tấc đất quê hương,
Ta muốn ca vang bước chân những người chiến sĩ giải phóng kiên cường!

Đêm hoa đăng, những môi cười là bó hoa đời tươi thắm tuyệt vời,
Đẹp niềm tin mãi mãi Tổ quốc muôn đời,
Trọn vẹn cả non sông thống nhất,
Rạng rỡ Việt Nam.

(Quang Đặng - YM, 21.3.2026)