Ký Ức Tuổi Thơ và Cuộc Đời (Hiệu chỉnh)

 

Ký Ức Tuổi Thơ và Cuộc Đời

(Hiệu chỉnh: Quang Đặng, Yên Mỹ 7.12.2025)

Tôi sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, giữa những năm tháng đất nước còn chìm trong bóng tối chiến tranh. Khi ấy, quê hương tôi đang bị thực dân Pháp giày xéo. Dẫu vậy, trong tôi luôn cháy một tình yêu sâu nặng dành cho Tổ quốc, cho quê hương, cho ông bà, cha mẹ và cả gia đình mình. Tình yêu ấy như một mạch nguồn giúp tôi đứng vững trước mọi sóng gió cuộc đời.

Tuổi thơ giữa lửa đạn

Mùa hè năm 1948, tôi mới chỉ sáu tuổi rưỡi. Hôm ấy, tôi đang cởi trần, mặc chiếc quần đùi chơi ở sân thì nghe tin “có Tây”. Anh tôi vội cõng tôi chạy trốn. Khi quân giặc rút đi, anh em tôi trở về thì ngôi nhà của gia đình đã bị đốt cháy thành tro. Bố tôi lúc đó trốn dưới hầm xây bằng gạch dày. Ban đầu ai cũng tưởng bố đã bị ngạt khói, mẹ tôi hốt hoảng kêu cứu. Bố nghe thấy liền yếu ớt đáp lại: “Tao vẫn sống đây.”

Mẹ tôi dội nước xuống nóc hầm, rồi bắc cầu cho bố bò ra ngoài. Từ giây phút ấy, gia đình tôi rơi vào cảnh màn trời chiếu đất, nhưng may mắn được họ hàng cưu mang nên cũng bước qua được những ngày khốn khó.

Mất mát đầu đời

Hai năm sau, bố mẹ quyết định dựng một gian nhà tạm. Sáng sớm ngày 12.2.1950, bố tôi ra ngõ xem có ai đi chợ để gửi mua thức ăn cho thợ làm nhà. Vừa nghe tin “có Tây”, bố chạy về lấy gói quần áo để xuống hầm ẩn nấp nhưng không kịp. Giặc ập tới và nổ súng. Một viên đạn xuyên qua ngực khiến bố tôi ngã xuống ngay trước mắt bao người.

Chao ôi, lúc đó tôi còn thơ dại, chỉ biết khóc nấc. Nhiều khi nghĩ lại, tôi tự nhủ: giá khi ấy mình lớn thêm chút nữa, có lẽ tôi đã nhặt vài viên gạch mà ném vào chúng cho hả nỗi căm hờn cha bị giết.

Nhưng chiến tranh vẫn tiếp diễn, đau thương tiếp nối đau thương. Cả làng và gia đình tôi gánh chịu vô vàn mất mát. Anh trai tôi, mới 14 tuổi, đã phải đi làm thuê ở một hàng kem. Ba mẹ con tôi rau cháo nuôi nhau qua ngày, nhưng nhờ nghị lực, tôi vẫn được học hết cấp 3 – một điều hiếm hoi với trẻ con nghèo thời ấy.

Những đổi thay sau hòa bình

Năm 1954, thủ đô Hà Nội hoàn toàn giải phóng. Tôi được vào đội thiếu nhi, được múa hát, được sống trong những ngày tháng bình yên đầu tiên của đời mình. Niềm hạnh phúc ấy như ánh mặt trời mới, sưởi ấm cả một tuổi thơ cơ cực.

Tôi lớn lên theo tháng năm, đi làm công nhân, rồi lập gia đình. Tôi sinh được ba đứa con – những niềm vui quý giá giữa đời nhiều bão giông. Nhưng nghiệt ngã không buông tha: năm 2007, chồng tôi mất. Đến năm 2014, thằng con út – đứa tôi luôn dành phần yếu mềm nhất – cũng ra đi.

Những mất mát ấy nhiều khi tưởng như có thể quật ngã tôi. Nhưng nhờ sự động viên của bạn bè, sự bao dung của cuộc sống và sự rèn luyện từ “trường đại học cuộc đời”, tôi đã vượt qua từng nấc thang khó khăn để trưởng thành.

Nhìn lại một đời

Giờ đây, ở tuổi 78, đã hơn 70 năm trôi qua kể từ những ngày thơ ấu bị chiến tranh xé nát, nhưng ký ức ấy vẫn còn sống động như mới hôm qua. Mỗi khi trái gió trở trời, mỗi khi đau ốm, tôi lại nhớ về những ngày cũ – vừa xót xa, vừa thương chính mình.

Cuối đời, ông trời dường như thương tôi. Người ban cho tôi một mái ấm đông vui: năm đứa con – trai, gái, dâu, rể – ba đứa làm giáo viên, một đứa làm cơ khí, một đứa làm buôn bán. Các con đều ngoan, đều hiếu thảo, đều trở thành những công dân có ích.

Tôi tự nhủ: đó chính là phần thưởng lớn nhất, là bù đắp ấm áp nhất mà cuộc đời trao cho tôi sau bao nhiêu bầm dập.

Tôi biết ơn trời đất đã cho tôi được hưởng hạnh phúc ấy trong quãng đời còn lại.

Ngày 25 tháng 12 năm 2019

Gửi lại cho đời vài dòng ký ức

— Đặng Thị Quý —