KHÔNG SINH, KHÔNG DIỆT

Trong một tuần ngắn ngủi, tôi mất đi hai người thân yêu nhất: mẹ tôi và anh trai thứ hai trong tám anh chị em. Mẹ là hơi ấm ngọt ngào, là bóng dáng cúi bên nồi cơm nghi ngút khói, là tiếng gọi nhẹ như gió mỗi sớm mai. Anh thì hiền lành, lặng lẽ giúp đỡ từng người, nụ cười anh ấm như ánh đèn bên hiên. Hai mất mát đến liên tiếp khiến tôi như bị cuốn vào cơn bão, trống rỗng, hoang hoải và dường như chẳng còn chỗ để đứng.

Căn nhà bỗng trở nên rộng hơn, yên ắng đến lạnh người. Tôi bước đi thật khẽ như sợ đánh thức khoảng trời trống vắng. Mỗi sáng thức dậy, tôi vẫn lắng nghe vô vọng tiếng dép mẹ lướt trên nền gạch, mong đâu đó tiếng anh mộc mạc trêu đùa. Nhưng chỉ có khoảng lặng đáp lại. Ánh nắng xuyên qua khung cửa, bụi bay lơ lửng trong không gian, như những thước phim cũ ùa về, khiến tim tôi chùng xuống, buốt một nhịp.

Mọi đồ vật quanh tôi như mang hơi thở của họ. Chiếc áo len mẹ đan dở còn vương sợi chỉ, dang tay chờ bàn tay mẹ trở lại. Trên bàn, tách trà anh uống tối hôm trước vẫn còn vệt nâu mỏng. Tôi chạm vào, tưởng như hơi ấm còn đó, rồi nước mắt tự rơi. Đêm đến, tôi nằm im nghe tiếng đồng hồ gõ từng nhịp, mỗi nhịp như nhắc rằng hai trái tim quen thuộc đã rời khỏi nhịp sống. Gối tôi ướt đẫm, hơi thở dồn dập, lồng ngực như bị kéo căng đến muốn vỡ.

Trong những đêm dài, tôi tự hỏi: liệu họ có biến mất hoàn toàn, hay vẫn lặng lẽ quanh tôi trong hình dạng nào đó? Câu hỏi ấy kéo tôi về lời dạy của Thiền sư Thích Nhất Hạnh về “không sinh, không diệt”. Rằng đám mây không mất, chỉ đổi hình thành mưa, thành sương. Người thương của ta cũng vậy, họ biểu hiện trong hình tướng khác, gần gũi hơn ta tưởng.

Tôi khẽ hướng mắt ra mảnh vườn nhỏ bên nhà. Mưa nhẹ rơi trên tán lá, ánh nắng loang lổ vỡ ra thành vô số hạt sáng trên mặt nước, và một cảm giác bình yên bất chợt tràn về. Tôi chợt nghĩ: có lẽ mẹ đang ẩn trong tia nắng chạm nhẹ lên gò má, trong mùi đất ẩm dịu dàng mỗi buổi sớm. Còn anh, biết đâu đang gửi mình trong tiếng gió xào xạc qua những vòm lá, trong những câu chuyện gia đình còn dang dở đâu đó giữa nụ cười và hơi ấm người thân.

Tôi chợt nhận ra mẹ để lại trong tôi tính kiên nhẫn, giọng nói êm, cách yêu thương không lời. Anh để lại sự chân thành, nụ cười và thói quen hỏi thăm từng người. Dòng máu, ký ức và những điều tử tế họ trao vẫn chảy trong tôi như dòng suối không ngừng nghỉ.

Từ khi chạm đến hiểu biết ấy, nỗi đau vẫn còn, nhưng không bóp nghẹt tôi nữa. Tôi học cách mỉm cười khi nhớ họ, như người đứng tiễn buổi chiều tà, và biết rằng hoàng hôn rồi sẽ đến bình minh. Mỗi việc tốt tôi làm, coi như thay họ gửi chút nắng cho đời.

Nếu bạn cũng đang đau vì mất người thân, xin hãy lắng nghe trái tim mình. Hãy nhìn sâu vào ánh mắt người bạn yêu, vào cách bạn mỉm cười, vào lòng tốt bạn mang; bạn sẽ thấy bóng dáng của họ đang ở đó, dịu dàng và không rời nửa bước. Khi hiểu rằng chẳng có gì mất đi, ta học cách yêu sâu hơn và buông nhẹ hơn.

Cuộc đời vô thường, mất mát khó tránh. Nhưng hiểu không sinh không diệt, tôi trân quý hơn phút giây hiện tại bên người thân và tập buông quá khứ. Mẹ và Anh cũng mong tôi như vậy – sống những ngày tới với yêu thương và bình yên. Họ chưa bao giờ rời xa; họ chỉ hóa thành yêu thương vĩnh cửu âm thầm đồng hành trên đường đời.

(Quang Đặng - Chạng vạng 23.10.2025)