Phim “Ký Sinh Trùng” (Parasite)

 

Phim “Ký Sinh Trùng” (Parasite) –

Tấm Gương Soi Thấu Xã Hội Và Bản Ngã Con Người

 

Khi “Ký Sinh Trùng” (Parasite) của Bong Joon-ho vang danh với tượng vàng Oscar cho Phim Xuất sắc nhất – trở thành tác phẩm không nói tiếng Anh đầu tiên làm nên kỳ tích – cả thế giới điện ảnh như sững lại. Nhưng điều khiến bộ phim trở thành huyền thoại không chỉ nằm ở vinh quang ấy. Nó còn bởi đây là một “tấm gương khổng lồ” soi thấu những mảng tối của xã hội hiện đại, nơi sự phân hóa giàu nghèo không chỉ là khoảng cách vật chất, mà còn là những vết nứt âm ỉ trong tâm hồn con người.

Câu chuyện trong “Ký Sinh Trùng” tưởng như đơn giản: hai gia đình, hai số phận. Nhà Park thượng lưu sống trong biệt thự ngập ánh nắng, khoảng không rộng mở như thể họ đang hít thở ở tầng cao của cuộc đời. Nhà Kim nghèo khó chen chúc trong căn bán hầm ẩm thấp, nơi ánh sáng chỉ lọt vào một cách chật vật, còn mỗi cơn mưa đều có thể nhấn chìm tất cả. Chỉ cùng một trận mưa, với nhà Park, đó là khúc nhạc lãng mạn rửa trôi bụi bặm thành phố. Nhưng với nhà Kim, đó là lũ dữ cuốn sạch tài sản ít ỏi, đẩy họ xuống tận đáy của sự tuyệt vọng. Cùng một làn gió trời, nhưng mang hai định mệnh đối nghịch. Và rồi, có những thứ không nhìn thấy nhưng hiện diện rõ rệt: mùi hương. Mùi của căn hầm, mùi của cái nghèo. Nhà Park có thể tử tế, lịch sự, nhưng trong phút bất cẩn, ánh mắt hay cái nhăn mặt vẫn lộ ra sự khó chịu với thứ mùi “không thể giấu đi” kia. Đó là ranh giới vô hình, một sự sỉ nhục âm thầm mà nhà Kim luôn phải chịu đựng, như một con dao cùn nhưng dai dẳng cắt vào lòng tự trọng.

“Ký Sinh Trùng” không chỉ kể về số phận một gia đình. Nó mở ra một cánh cửa cho ta nhìn thấy chính Hàn Quốc – và rộng hơn là nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Ở đó, tư tưởng Khổng giáo với trật tự tôn ti vẫn đè nặng lên đời sống. Lời nhắc “không vượt quá giới hạn” của ông Park với người làm chẳng khác nào một rào chắn giai cấp. Trong một xã hội nơi bằng cấp là tấm vé độc đạo để đổi đời, con cái nhà Kim, dù thông minh, vẫn phải giả mạo giấy tờ mới có cơ hội chen chân vào thế giới thượng lưu. Khái niệm “thìa vàng – thìa đất” ở Hàn Quốc không xa lạ gì với khái niệm “con ông cháu cha” hay “xuất thân nông thôn – thành thị” ở Việt Nam. Bao lớp trẻ từ làng quê lên thành phố với hy vọng đổi đời, để rồi nhận ra công sức thôi chưa đủ; xuất phát điểm mới là rào cản lớn nhất.

Ngắm nhìn những khu phố trong phim, khán giả Việt Nam dễ dàng liên tưởng đến chính quê hương mình. Ở Sài Gòn hay Hà Nội, đâu đó ngay dưới chân những tòa cao ốc sang trọng là những dãy trọ ẩm thấp, lối đi hẹp tối tăm, nơi hàng triệu lao động nhập cư chen chúc. Một bên là hồ bơi, phòng gym, ban công ngập nắng; một bên là những căn phòng trọ 10m² ẩm mốc. Khoảng cách không chỉ đo bằng tiền bạc, mà còn là khoảng cách về cơ hội, về sự thờ ơ, về ánh nhìn của xã hội. Bộ phim buộc ta đối diện với câu hỏi day dứt: Tại sao trong khi đồng tiền có thể thừa mứa ở một nơi, thì ở nơi khác, người ta lại phải giành giật từng đồng để tồn tại? Và nếu mọi cơ hội đều đã được mặc định bởi xuất thân, thì còn gì để gọi là công bằng?

“Ký Sinh Trùng” không phải là một bài giảng xã hội học. Nó hấp dẫn khán giả bằng nhịp phim lôi cuốn, những tình tiết bất ngờ, xen lẫn tiếng cười chua chát và bi kịch nghẹt thở. Bong Joon-ho giống như một ảo thuật gia: ông đưa khán giả đi từ cảm xúc này sang cảm xúc khác mà không hề báo trước. Trong từng khung hình, từng chi tiết, ẩn dụ tầng tầng lớp lớp được cài cắm. Cầu thang – biểu tượng của địa vị. Ánh sáng – biểu tượng của giai cấp. Mùi hương – biểu tượng của sự kỳ thị vô hình. Những chi tiết nhỏ, nhưng khi ghép lại, tạo thành một bức tranh lớn khiến người xem không thể thoát ra.

Thành công vang dội của “Ký Sinh Trùng” trên trường quốc tế không phải ngẫu nhiên. Bởi lẽ, dù lấy bối cảnh Hàn Quốc, câu chuyện về sự bất bình đẳng giai cấp là nỗi đau chung của nhân loại. Từ châu Á đến châu Âu, từ New York đến New Delhi, bất cứ ai cũng có thể soi thấy chính mình trong đó – là kẻ ngồi bên bàn tiệc, hay là người đứng ngoài khung cửa. “Ký Sinh Trùng” trở thành tiếng chuông cảnh tỉnh, buộc chúng ta nhìn lại trật tự xã hội, nhìn lại chính bản thân. Nó không chỉ đặt câu hỏi: Chúng ta đang ở đâu trên chiếc thang giai cấp? Mà còn nhắc nhở: Chúng ta đối diện thế nào với bất công, và chúng ta muốn xã hội tương lai ra sao?

Có những bộ phim để giải trí. Có những bộ phim để thưởng thức nghệ thuật. Nhưng “Ký Sinh Trùng” là loại phim cần phải xem, bởi nó vừa là kiệt tác điện ảnh, vừa là bài học về đời sống, vừa là tấm gương để ta soi chiếu chính mình. Khi xem, bạn sẽ cười, sẽ hồi hộp, sẽ rùng mình. Nhưng khi màn hình tắt, điều còn lại không phải chỉ là một trải nghiệm điện ảnh, mà là dư âm day dứt. Nó buộc bạn nghĩ đến người láng giềng, đến những phận đời vẫn đang sống trong tầng hầm của xã hội. Nó khiến bạn tự hỏi: liệu sự vô cảm có đang ăn mòn chúng ta mỗi ngày?

Một bộ phim hay không chỉ để xem rồi quên. Nó sống trong ta, thay đổi cách ta nhìn thế giới. Và “Ký Sinh Trùng” chính là một bộ phim như thế. Nó không chỉ là câu chuyện về một gia đình nghèo tìm cách chen chân vào thế giới giàu sang, mà còn là tiếng vọng từ đáy sâu xã hội, là lời nhắc rằng mỗi người đều có thể trở thành “ký sinh” nếu chấp nhận sống trong bóng tối của sự bất bình đẳng. Hãy xem bộ phim này ít nhất một lần trong đời, không chỉ để thưởng thức nghệ thuật đỉnh cao, mà còn để lắng nghe tiếng nói lương tri của chính mình.

Parasite –

A Mirror of Society and the Human Condition

 

When Bong Joon-ho’s Parasite won the Academy Award for Best Picture – the first non-English-language film ever to do so – the global film community was momentarily stunned. Yet what secures the film’s status as a modern classic lies beyond the Oscar. Parasite operates as a cinematic allegory, a mirror held up to late-capitalist society, where inequality is etched not only in material disparities but in the psychic wounds of everyday life.

At its core, the narrative is deceptively simple: two families, two destinies. The Parks, affluent and sheltered, inhabit a sun-drenched villa whose architecture breathes openness and privilege. The Kims, impoverished and precarious, subsist in a damp semi-basement where sunlight barely penetrates and each rainfall threatens obliteration. The same storm has opposite meanings: for the Parks, a romantic cleansing of urban grime; for the Kims, a flood that annihilates what little they possess. Here, Bong articulates the social dialectic in visual terms – one wind, two fates. And then there is smell – the inescapable odor of poverty. However courteous the Parks may appear, their involuntary grimaces betray an instinctive repulsion. Smell becomes an index of class, an invisible yet brutal marker of exclusion, cutting through social pretense with the persistence of a blunt knife.

Parasite transcends the specificity of one family’s plight. It becomes a study of South Korean society – and, by extension, many post-industrial Asian contexts, including Vietnam – where the residues of Confucian hierarchy intersect with neoliberal aspiration. Mr. Park’s injunction to his employee “not to cross the line” functions as a paradigmatic class boundary. In a culture where academic credentialism is the only sanctioned route to mobility, the Kim children, however bright, must forge documents to trespass into elite territory. The South Korean discourse of “gold spoons” and “dirt spoons” echoes globally recognizable structures of privilege and disadvantage – from inherited wealth to the rural–urban divide. Bong situates his allegory within a local terrain but crafts it to resonate transnationally, dramatizing the impossibility of meritocracy when origins remain immovable.

For Vietnamese viewers, the film’s mise-en-scène of neighborhoods is uncannily familiar. Beneath the skyscrapers of Ho Chi Minh City or Hanoi lie damp corridors and windowless tenements where migrant workers crowd into ten-square-meter rooms. The visual dissonance between swimming pools and sunlit balconies on one side and mold-stained walls on the other recalls the very dichotomies the film stages. Parasite thus functions not only as social realism but as a cinematic anthropology of inequality. It obliges us to confront the moral paradox: why does capital accumulate extravagantly in some zones while others must scramble for survival? And if opportunity is structurally predetermined, what remains of the idea of justice?

Yet Parasite is not sociology in disguise. Its brilliance lies in narrative craft and tonal dexterity. Bong Joon-ho orchestrates his film like a magician, blending melodrama with satire, tragedy with farce. He shifts registers without warning – from comic irony to suspense thriller to classical tragedy – producing a Brechtian estrangement that unsettles while it entertains. Each cinematic signifier is meticulously layered: staircases as vertical hierarchies, light as symbolic capital, smell as embodied stigma. The architecture of the mise-en-scène is never neutral – it encodes power relations in every angle and corridor.

The film’s international acclaim was no accident. Though firmly rooted in Korean society, its allegorical structure addresses a universal condition: systemic inequality under global capitalism. From Seoul to São Paulo, from New York to New Delhi, spectators recognize themselves – as those inside the banquet or those barred at the door. Parasite thus functions as what Fredric Jameson might call a “national allegory with global reach,” speaking simultaneously to local histories and planetary anxieties. It asks not only where we stand on the social ladder, but how we negotiate injustice and imagine futures beyond it.

The film endures because it is both gripping cinema and ethical provocation. Viewers may laugh, shiver, or hold their breath, but when the screen fades, what remains is disquiet. The film compels recognition of neighbors still dwelling in the basements of society and forces reflection on whether indifference has become our most corrosive habit.

Great films alter perception. They live within us as cognitive and moral afterimages. Parasite is such a film – not simply a tale of a poor family infiltrating wealth, but a parable of structural violence and moral complicity. It reminds us that anyone can become a parasite if they accept life in the shadows of inequality. To watch Parasite is not merely to consume art, but to confront conscience. It is a film that demands to be seen at least once in a lifetime – for its cinematic brilliance, and for the human truth it dares us to face.