TỐI LỬA TẮT ĐÈN CÓ NHAU

 

TỐI LỬA TẮT ĐÈN CÓ NHAU

Làng Yên Mỹ giờ đây không còn lụp xụp như trước. Nhà mái tôn khang trang, cổng có chuông điện, tối đến đèn năng lượng mặt trời sáng lên khắp xóm, dịu như vầng trăng rằm treo thấp.

Nhưng giữa những tiện nghi đủ đầy ấy, người làng vẫn giữ cho mình một thứ ánh sáng cũ – thứ không đến từ dây điện, mà từ lòng người: “Tối lửa tắt đèn có nhau.”

Nhà cụ Nhoi ở cuối xóm. Căn nhà nhỏ, tường gạch mộc, mái tôn cũ, nền xi măng lúc nào cũng lạnh. Cụ sống một mình đã lâu – chồng mất, con cái đi làm ăn xa.

Người làng thương cụ. Ai đi qua cũng ghé lại đôi chút: khi thì củ khoai luộc, khi bát canh nóng, khi chỉ là ấm chè xanh còn bốc khói.

Một tối trời nổi giông. Mây kéo sầm xuống, gió quất ràn rạt. Sấm chớp đuổi nhau ngoài trời, rồi “đoàng” – một tiếng nổ xé ngang không gian. Bóng đèn trong nhà cụ phụt tắt.

Bóng tối ập xuống bất ngờ.

Cụ Nhoi lục tìm chiếc đèn pin cũ. Tay run, bước dò dẫm. Chưa kịp sợ, cũng chẳng kịp nghĩ gì nhiều.

Đúng lúc ấy, ngoài hiên vang lên tiếng chân vội, rồi một giọng gọi nhỏ mà gấp:

– Cụ ơi, cụ có sao không ạ?

Là vợ chồng anh Thịnh ở đầu ngõ. Anh cầm đèn pin, chị khoác chiếc túi vải, bên trong là nồi cháo gà còn nghi ngút khói.

Chưa kịp khách sáo, họ đã bước vào, châm lại cây đèn dầu cũ treo trên vách.

– Nghe tiếng nổ lớn quá, bọn con lo… Cháo còn nóng, cụ ăn cho ấm bụng.

Cụ Nhoi ngồi xuống chiếc chõng tre. Hai tay đỡ nồi cháo, mắt cụ ươn ướt.

Cụ nhìn ánh đèn dầu leo lét, nhìn đôi vợ chồng trẻ áo còn sũng nước mưa, mà thấy lòng mình ấm lên, như có lửa.

Cụ khẽ nói, giọng chậm mà chắc:

– Ở đời… khi tắt đèn mà vẫn thấy bóng người, ấy là còn tình còn nghĩa.
Mất điện thì dễ… chứ mất tình là mất hết.

Từ hôm đó, trước cổng nhà cụ Nhoi có thêm một tấm bảng gỗ nhỏ. Chữ viết nắn nót, ngay ngắn:

“Ánh sáng từ lòng người mới giữ được làng sáng khi đèn tắt.”

---

Suy ngẫm

Ánh sáng giúp ta nhìn rõ mọi thứ.

Nhưng chỉ có tình người mới giúp ta không lạc nhau trong những lúc tối tăm nhất.

 

WHEN THE LIGHTS GO OUT, WE STILL HAVE EACH OTHER

Yên Mỹ village is no longer as shabby as it once was. Tin roofs have replaced thatch, gates now have electric bells, and at night, solar lights glow softly along the lanes – like a low-hanging full moon.

Yet amid all this modern brightness, the villagers still hold on to an older kind of light – one that does not come from wires, but from the heart: when the lights go out, we still have each other.

At the far end of the village stands Nhoi’s house. A small place with bare brick walls, a tin roof, and a cold cement floor. She has lived alone for years – her husband long gone, her children working far away.

The neighbors care for her in quiet ways. Someone might stop by with a boiled sweet potato, a bowl of soup, or simply a pot of freshly brewed green tea.

One stormy evening, the sky darkened suddenly. Wind howled through the village, thunder rolled across the fields – and then, with a sharp crack, the electricity went out.

Darkness fell all at once.

Nhoi fumbled for her old flashlight. Her hands trembled as she moved carefully through the room. There was no time to feel afraid, no time to think.

Just then, hurried footsteps approached the door, followed by a soft but urgent voice:

“Grandma, are you alright?”

It was Thịnh and his wife from the top of the lane. He held a flashlight; she carried a cloth bag with a pot of hot chicken porridge inside.

Without ceremony, they stepped in and relit the old oil lamp hanging on the wall.

“We heard the loud noise and got worried… The porridge is still hot. Please have some to keep warm.”

Nhoi sat down on her bamboo bed. She held the warm bowl in both hands, her eyes glistening.

She looked at the flickering lamp, then at the young couple – still damp from the rain – and felt a quiet warmth spread through her chest.

She spoke slowly, her voice soft but steady:

“In this life… if the lights go out and you can still see someone beside you, then there is still kindness, still meaning.

Losing electricity is easy… but losing human warmth – that is losing everything.”

From that day on, a small wooden sign appeared at her gate, the words carefully written by hand:

“It is the light in people’s hearts that keeps a village bright when the lights go out.”

---

Reflection

Light helps us see the world.

But only human kindness helps us find each other when everything goes dark.

(Quang Đặng - YM, 25.3.2026)