Mười Hai Chữ T

Chiều mưa nhẹ phủ xuống mặt hồ An Nhiên – Đông Mỹ, mặt nước loang ánh đèn vàng hắt ra từ những chòi lá, hoa rủ xuống khẽ lay theo gió, những giọt mưa nhỏ tí tách như gõ nhịp cho buổi hội ngộ sau 30 năm ra trường. Bên trong căn chòi ấm cúng, tiếng cười, tiếng cụng ly và những câu chuyện xưa hòa quyện thành bản giao hưởng của ký ức.

Và giữa không gian ấy, Thầy Phạm Mạnh Bổng – người thầy đáng kính của chúng tôi – vẫn với dáng người thanh thoát, ánh mắt sáng và giọng nói sang sảng như thuở nào. Sinh ngày 5/9/1949, một ngày thật đặc biệt, ngày mà cả nước nô nức khai giảng năm học mới, cũng là ngày sinh của Thầy – người đã cống hiến cả đời mình cho môn Giáo dục Công dân, cho đạo lý sống và nhân cách làm người.

Thầy là Đảng viên gương mẫu, là người cương trực, thẳng thắn – nhưng khác với câu “Thật thà, thẳng thắn thường thua thiệt”, Thầy lại chính là minh chứng rằng chính trực có thể là vinh quang, nếu ta đủ trí tuệ và lòng nhân hậu. Năm nay Thầy đã 76 tuổi, nhưng vẫn phong độ, vẫn có cái thần thái sang trọng, điềm đạm – và đặc biệt là… tửu lượng thì miễn bàn!

Buổi tiệc chiều qua, tôi có may mắn được ngồi chung bàn với Thầy. Nhìn Thầy nâng chén, nụ cười hiền hậu, lời nói chậm rãi, ánh mắt sáng và giọng cười trầm ấm vang lên giữa bạn bè cũ, tôi bỗng thấy như thời gian quay ngược. Thầy vẫn là Thầy của năm nào – vẫn đang “đứng lớp”, chỉ khác là hôm nay Thầy giảng bài không bằng phấn trắng bảng đen, mà bằng cách sống, cách nâng ly, cách đối đãi và cách lắng nghe người khác.

Mỗi cử chỉ của Thầy đều toát lên một phong thái riêng – điềm tĩnh, sâu sắc, nhưng vẫn chan chứa tình người. Giữa những tiếng cười, tôi nhận ra: bài học lớn nhất của người thầy năm xưa không nằm trong giáo trình, mà nằm trong từng khoảnh khắc Thầy sống. Và trong một thoáng trầm ngâm giữa cơn mưa rả rích bên hồ, Thầy bỗng mỉm cười, chậm rãi đọc:

“Tới tầm thì tốt,
Thiếu tầm thì thèm,
Thừa tầm thì toi.”

Ba dòng, mười hai chữ T, nghe qua tưởng đùa mà hóa ra là triết lý thâm sâu. Đó không chỉ là lời bàn về tửu lượng, mà là về mọi sự trong đời – từ cách ta sống, ta yêu, ta làm việc, đến cách ta giữ mình giữa dòng đời đầy cám dỗ.

Với tôi, và có lẽ với nhiều người từng may mắn được làm học trò của Thầy, “Mười hai chữ T” ấy là món quà vô giá – là kim chỉ nam để sống cho đúng “tầm”, sống đủ, không thiếu, cũng chẳng thừa.

Mưa vẫn rơi ngoài hiên, những cánh hoa vẫn khẽ đung đưa trong gió, còn câu nói của Thầy thì vẫn vang mãi trong lòng chúng tôi – ấm áp, giản dị, mà thấm đẫm triết lý nhân sinh.

---

✨ Kính tặng Thầy – Nhà giáo, Triết gia Phạm Mạnh Bổng,

người đã gieo vào chúng em không chỉ tri thức,

mà còn là ngọn đèn soi sáng nhân tâm,

dạy chúng em biết sống đúng, sống đẹp và sống có tầm...

Giữa chiều mưa hội ngộ, lòng bỗng lắng...

Quang Đặng, 10.11.2025