CỜ ĐẠO – ĐẠO CỜ

 

Chiều mưa, ngồi ở quán Chim cạnh trường Kinh Công, tôi vừa làm việc, vừa nghe tiếng những quân cờ gõ nhịp trên bàn gỗ.

Giữa tiếng mưa rơi và hương cà phê còn ấm, tôi chợt thấy mỗi nước cờ họ đi như một hơi thở của đời: thắng, thua, toan tính, rồi lại lặng im.

Trong khoảnh khắc ấy, “Cờ Đạo – Đạo Cờ” ra đời - như một cách nói về nghệ thuật giữ tâm an giữa được và mất.

Bởi cuối cùng, điều quan trọng không phải là thắng hay thua, mà là giữ lòng trong sáng, an nhiên giữa những ván cờ đời.

 

CỜ ĐẠO – ĐẠO CỜ

✨🌿 Cờ nhỏ soi đời lớn. 🌿✨

Đánh cờ đâu chỉ được – thua,
Một ván mà ngẫm nắng mưa cuộc đời.
Nước đi ẩn ý chơi vơi,
Trao nhau nhịp thở đất trời – tĩnh tâm.

Thế cờ chẳng hẹn trăm năm,
Mà gieo hồn giữa thân tâm nhẹ nhàng.
Không toan – không tính – chẳng màng,
Thua càng như gió, thắng càng như ta.

Đánh cờ không bạc mới là,
Còn khi dính lợi – hóa ra mất mình.
Khôn ngoan, gian xảo chớ sinh,
Giữ tâm như nước – ắt minh Đạo Cờ.

(Quang Đặng - Quán Chim - Kinh Công, 31.10.2025)

ĐẪY VIỆC – ĐẦY TÂM

 

ĐẪY VIỆC – ĐẦY TÂM

(Kính dâng Thầy GS-HT Trần Phương)

Thầy đi, gió lặng bên thềm,
“Đẫy việc” Thầy dạy hóa niềm lặng sâu.
Một câu giản dị nhiệm mầu,
Mà soi trọn kiếp người sau vô bờ.

“Đẫy việc” – chẳng kể bao giờ,
Mà như ánh lửa soi mờ trăng khuya.
Làm cho trọn vẹn sớm khuya,
Không rơi một hạt, chẳng lìa một tơ.

Làm cho tới – chẳng hững hờ,
Kiên trì từng bước dẫu bờ bãi xa.
Làm cho đến chốn người ta,
Chỉn chu từng hạt sương pha buổi đầu.

Làm cho đúng với tâm sâu,
Lòng trong như suối, chẳng cầu vinh quang.
“Đẫy việc” – hai chữ nhẹ nhàng,
Mà như tiếng sóng ngân vang giữa đời.

Giọt mồ hôi chảy không rơi,
Thấm vào trang vở, hóa lời thanh cao.
Sông trôi chẳng giữ trăng sao,
Việc tròn – nghĩa đủ, Thầy trao mãi còn.

Thầy ơi, hương khói phai mòn,
Mà câu “đẫy việc” vẫn còn trong tim.
Dẫu mai cánh cửa lặng im,
Bóng Thầy mãi thắp niềm tin sáng ngời.

 

(Quang Đặng - HUBT, 31.10.2025)

 

CỜ TRONG CHIỀU MƯA

CỜ TRONG CHIỀU MƯA

Mưa rơi, khói thuốc bay mờ,
Bàn cờ nhỏ giữa đôi bờ lặng im.
Ly trà nghi ngút hương tìm,
Hai người bạn cũ lặng nhìn trong mưa.

Quân reo lách cách như xưa,
Tướng lui giữ chỗ, Mã đưa nước cờ.
Pháo dồn, Xe chắn đợi chờ,
Thoắt công thoắt thủ – như mơ giữa đời.

Một giờ lặng giữa mưa rơi,
Thắng thua hóa nhẹ, lòng người thảnh thơi.
Cờ như bóng nước cuộc đời,
Thua thì ngẫm trí, thắng thời ngẫm tâm.

Bạn ơi, khói quyện mưa dầm,
Chén trà tỏa khói, tri âm muộn màng.
Nước đi đâu chỉ để sang –
Còn là để ngộ đôi đàng được – thua.

(Cảm tác từ thi phẩm “Thú Cờ” của thầy Toàn 2 – Anh A – HUBT)

 

Thú Cờ

Chiều buông khói thuốc lan xa,

Bàn cờ mở giữa căn nhà ấm êm.

Bên ly trà đá, thuốc thơm,

Hai ông bạn cũ ngồi chơi đánh cờ.

 

Quân đi vang vọng thanh âm,

Tiếng cười tiếng nói oang oang cửa nhà.

Thoáng xem tưởng chuyện bình thường,

Mà trong từng nước, ẩn hình trí khôn.

 

Tướng lui, Pháo tới, Mã dồn,

Xe sang chặn lối, Tốt dồn qua sông.

Thoắt thua, thoắt được long đong,

Một giờ trôi nhẹ như không hề gì.

 

Chơi cờ cho thỏa đam mê,

Để tâm thanh thản, não nề tiêu tan.

Thắng thua chi chuyện bàn ngang,

Cốt sao giữ được an nhàn trong tim.

 

Bạn ơi mỗi buổi chiều êm,

Bàn cờ, điếu thuốc an nhàn vui chung!

(Toàn 2 – Anh A – HUBT)

MATCHING INFORMATION

 

MATCHING INFORMATION

🔍 1. Cách làm chi tiết

Mục tiêu:
Tìm đoạn chứa thông tin cụ thể (thường là con số, ví dụ, lý do...).

Các bước:

1.   Đọc danh sách các statements (thông tin cần tìm).

2.   Gạch chân từ khóa: tên người, năm, số liệu, cụm đặc trưng.

3.   Đọc lướt các đoạn (skim) để biết đoạn nào nói về cái gì.

4.   Quét (scan) tìm từ đồng nghĩa/paraphrase.

5.   Chọn đoạn chứa đầy đủ thông tin đó (không cần hiểu toàn đoạn).

📘 2. Ví dụ như bài thi thật

Bài đọc: “The Invention of the Telephone”

Paragraph A:

In 1876, Alexander Graham Bell successfully made the first telephone call. His invention changed human communication forever.

Paragraph B:

Bell’s device was initially met with skepticism, as few people believed it could replace the telegraph. However, within a decade, telephone lines spread rapidly across North America.

Paragraph C:

Today, telecommunications companies continue to build on Bell’s idea through mobile phones and internet-based communication.

Questions:

Which paragraph contains the following information?

1.  A description of people’s disbelief in the invention
2. The first successful test of the invention
3. How Bell’s idea influenced modern communication

 

Đáp án & Giải thích:

1.  → B (“met with skepticism”)
2.  → A (“successfully made the first telephone call”)
3. → C (“continue to build on Bell’s idea through mobile phones...”)

MATCHING HEADINGS

 

🧮 I. MATCHING HEADINGS

🔍 1. Cách làm chi tiết

Mục tiêu:

Chọn đề mục (heading) phù hợp với ý chính của từng đoạn (paragraph).

Các bước:

1.   Đọc tiêu đề (list of headings) trước → gạch chân các từ khóa như causes, effects, advantages, solutions...

2.   Đọc đoạn văn (paragraph) → tập trung vào câu đầu + câu cuối, xem đoạn nói chung về vấn đề gì.

3.   Tự tóm tắt ý chính của đoạn bằng 1 câu ngắn.

4.   So sánh với headings và chọn heading nào bao quát nhất.

5.   Loại trừ những heading chỉ nhắc đến chi tiết nhỏ.

 

📘 2. Ví dụ như bài thi thật

Bài đọc: “The History of Coffee”

List of Headings
i. Coffee and the Age of Enlightenment
ii. The global spread of coffee
iii. Health concerns related to coffee
iv. Coffee as a symbol of culture
v. Early origins of coffee cultivation

Paragraph A:

The history of coffee dates back to the 9th century, when it was first discovered in Ethiopia. Legend says a goat herder noticed that his goats became energetic after eating berries from a certain tree. From there, coffee spread to Yemen and the Arabian Peninsula.

Paragraph B:

During the 17th and 18th centuries, coffeehouses became popular meeting places for writers, scientists, and businessmen. In many European cities, they were called “penny universities,” because for the price of a coffee, one could engage in intellectual conversation.

Paragraph C:

Today, coffee has become an integral part of global culture. From Italian espresso bars to American coffee chains, this beverage represents not just energy but also social connection.

 

Questions:

1. Paragraph A →
2. Paragraph B →
3. Paragraph C →

 

Đáp án & Giải thích:

1. v. Early origins of coffee cultivation → đoạn nói về lịch sử sớm nhất ở Ethiopia.
2. i. Coffee and the Age of Enlightenment → nhấn mạnh quán cà phê và trí thức châu Âu.
3. iv. Coffee as a symbol of culture → nói về cà phê trong đời sống hiện đại.

 

Further exercises:

1. The accidental rainforest

2. William Gilbert and Magnetism 

THƯƠNG LẮM, MIỀN TRUNG!

 

THƯƠNG LẮM, MIỀN TRUNG!

Mưa dầm trắng xóa bến sông,
Bèo trôi theo nước, cuốn dòng thương đau.
Huế buồn tím cả nhịp cầu,
Đà Nẵng ngập lối, mái đầu mưa giăng.

Biết bao gian khổ, khó khăn,
Mưa tuôn, lũ cuốn, xóm thôn tiêu điều.
Đất nghèo hứng chịu bao nhiêu,
Gió gào, sóng vỗ, liêu xiêu thác ghềnh.

Nước dâng ngập lối lênh đênh,
Trâu bò lạc mất, vườn quanh tiêu tàn.
Cha chèo ghe giữa mênh mang,
Tìm con, tìm vợ, gọi vang trong chiều.

Người đi, nước cuốn cô liêu,
Trời ơi sao nỡ gieo nhiều đắng cay.
Miền Trung gồng gánh tháng ngày,
Thân gầy vẫn gắng, bàn tay vẫn trồng.

Một mai nắng ấm, trời trong,
Sen thơm lại nở giữa dòng phù sa.
Huế – Đà Nẵng, đất ông cha,
Dẫu bao giông bão, vẫn là quê hương.

(Trần Minh Châu – HUBT, 30/10/2025)

BA THÁNG PHNOM PÊNH

 

BA THÁNG PHNOM PÊNH

Chiều nay đọc những dòng con,
Lòng Cậu bỗng ấm, dập dồn niềm thương.
Ba tháng đất lạ dặm trường,
Con gieo điều sáng, dịu hương ánh nhìn.

Ngày đầu bỡ ngỡ, lặng tin,
Muốn cho đi, chẳng biết tìm về đâu.
Rồi duyên gõ cửa nhiệm mầu,
Thầy mời – gió thổi nhịp cầu duyên trao.

Con mang chà là ngọt ngào,
Dạy cho đám nhỏ sắc màu hồn nhiên.
Mắt thơ lấp lánh trời yên,
Bàn tay bé nảy mầm hiền đầu tiên.

Hai em – một bé an nhiên,
Tự kỷ vẫn hát lời riêng rất lành.
Một em vụng dại mong manh,
Bỗng thành khéo léo, trong xanh nụ cười.

Thầy nhìn xúc động rạng ngời,
Thấy trong ánh mắt một trời bao dung.
Con ơi, ba tháng mông lung,
Đã gieo tia sáng giữa vùng ban mai.

Ba tháng – chẳng ngắn, chẳng dài,
Mà con đã kịp để ai thấy mình.
Cậu ngồi đọc, mắt lung linh,
Thấy trong con trẻ – chính mình năm nao.

Một hạt mầm nhỏ thanh tao,
Đã xanh nơi lạ, đã trao nắng vàng.
Cậu tin – giữa chốn mênh mang,
Tim con vẫn sáng dịu dàng… nhân gian. 🌷

(Quang Đặng - Chạng vạng, 30.10.2025)

Cậu trả lời “Chef Vân”

 

Cậu trả lời “Chef Vân” –

cô gái gieo hương chà là ở ISPP

 

Cậu chào con,

Đọc tin nhắn của con chiều nay, Cậu vừa cười, vừa rưng rưng.

Cười vì thấy con viết vẫn đầy năng lượng và dí dỏm như ngày nào, nhưng phía sau những dòng chữ ấy, Cậu lại nhận ra một cô gái đã trưởng thành hơn rất nhiều – sâu sắc, biết lắng nghe chính mình và biết chăm chút cho hạnh phúc nhỏ trong căn nhà đang dần thành “tổ ấm”.

Ba tháng nơi xứ lạ – nghe thì ngắn, nhưng đủ để Cậu hình dung ra biết bao cảm xúc mà con đã đi qua: từ những buổi sáng còn ngơ ngác nhìn quanh khu phố, đến những chiều dọn dẹp, trang trí góc bếp, chọn chiếc khăn bàn hay chậu cây… Từng chi tiết nhỏ đều là hạt giống của tình yêu và nỗ lực mà con đang gieo để nơi ấy thực sự trở thành “nhà”.

Đọc đến đoạn con viết:

“Sáng nay con nhận được bài báo của trường viết về buổi dạy hôm đó. Đọc mà lòng hân hoan lắm ạ. Con gửi để Cậu xem cùng. Dòng cuối bài là hai chữ ‘Cảm ơn’, con thấy thật ấm áp…”

Cậu thấy tim mình cũng ấm theo. Hai chữ “Cảm ơn” ấy, giản dị thôi mà chan chứa bao yêu thương – như chính cách con sống, biết lắng nghe và biết cho đi.

Con viết tiếp:

“Con mong có dịp được nghe Cậu kể thêm về những trải nghiệm của Cậu khi Cậu đi du học bên nước ngoài, chắc hẳn sẽ có nhiều câu chuyện thú vị và nhiều điều con có thể học hỏi.”

Cậu sẽ kể chứ – về những ngày đầu nơi đất khách, những sáng tuyết rơi, những bữa cơm nhớ nhà đến nghẹn. Nhưng rồi Cậu nhận ra, điều quý nhất không nằm ở chỗ mình đi xa bao nhiêu, mà ở chỗ mình học được cách mở lòng, để bất cứ nơi nào mình đến cũng có thể trở thành “nhà”. Con đang làm được điều đó đấy – chỉ trong ba tháng ngắn ngủi.

Và khi Cậu đọc đến những dòng này:

“Con gửi lời chúc sức khỏe đến Cậu Mợ và em Huy, mong gia đình luôn bình an, an nhiên trong từng ngày.”

Cậu bật cười mà mắt lại thấy cay. Thương con quá! Cảm ơn con vì những lời chúc thật lành, thật đẹp. Gia đình Cậu vẫn ổn, và sẽ càng an nhiên hơn khi biết nơi xa có một người cháu nhỏ luôn nghĩ về mình bằng tất cả thương yêu như thế.

 

Con hỏi Cậu làm sao để tìm được sự cân bằng khi sống ở một vùng đất xa lạ ư?

Thật ra, Cậu chẳng có bí quyết gì to tát đâu.

Chỉ là mỗi sáng, Cậu vẫn pha tách trà, nghe một bản nhạc quen, nhìn ánh sáng len qua cửa sổ và tự nhủ:

“Mình vẫn đang sống, vẫn đang học cách yêu cuộc đời này thêm một chút nữa.”

Sự cân bằng, Cậu nghĩ, không nằm ở việc giữ cho mọi thứ yên ổn, mà ở chỗ mình học được cách mỉm cười ngay cả khi cuộc sống chao nghiêng.

 

Còn nếu Cậu có trọn vẹn 24 giờ không lo nghĩ gì đến công việc hả?

À, con đừng ngạc nhiên nhé: Cậu sẽ ngủ nướng đến tận… 8 giờ sáng (một hành động mang tính “cách mạng” với nghề dạy học đấy!🤣). Sau đó, Cậu sẽ đi dạo chợ sớm, mua vài nhành hoa, rồi về nấu món gì thật chậm – kiểu như một bản nhạc không lời.

Buổi chiều, có thể Cậu sẽ lôi mấy tập thơ cũ ra đọc, viết đôi dòng cho học trò, hoặc chỉ đơn giản là pha thêm ấm trà khác và ngồi nhớ… những người mà Cậu thương. Biết đâu, trong danh sách “những người được nhớ” ấy, con lại đứng đầu bảng thì sao? 😊

 

Cậu mừng vì Trey đã ổn định và tìm được nhịp sinh hoạt tốt. Con nhắc “ảnh dậy từ 5h15 sáng” mà Cậu bật cười: đúng là giáo viên thứ thiệt! – người thầy nào cũng có cái đồng hồ sinh học riêng, cứ sáng sớm là bật “chế độ truyền năng lượng”.

Nghe con kể, Cậu tưởng tượng ra hai vợ chồng cùng chuẩn bị bữa sáng trong căn bếp còn thơm mùi gỗ mới, ánh nắng Phnom Penh nhẹ hắt vào cửa sổ… một khung cảnh thật bình yên và đáng yêu.

 

Cậu gửi lại con bài viết “Hạt mầm trong xứ lạ” – câu chuyện Cậu viết sau khi đọc tin nhắn của con kể về buổi dạy ở trường ISPP.

Bài viết ấy không chỉ là niềm tự hào, mà là món quà Cậu muốn tặng con – để mỗi khi nhớ về những ngày đầu ở xứ người, con sẽ thấy rằng mình đã từng nảy mầm, từng tỏa sáng, và từng làm cho thế giới quanh con ấm hơn một chút.

 

Giữ gìn sức khỏe nhé, cô gái nhỏ của Cậu.

Nhớ là dù ở đâu, con cũng mang trong mình ánh sáng của lòng nhân hậu và một bản lĩnh rất riêng.

Cậu tin, hạt mầm ấy sẽ còn nở hoa rực rỡ hơn nữa, ở bất cứ nơi nào con đặt chân đến. 🌷

Thương,
Cậu Quang